Mu'min Sûresi 68. Ayet Meali

Bkz. 3/47, 59, 6/73, 16/40, 19/35, 36/82  

* “(Allah) bir şeyin olmasını takdir ettiğinde, ona sadece ‘Ol!’ buyurur o da hemen olur”; Allah Teâlâ, ilm-i ezelîsinde, bir şeyi yaratmayı takdir buyurmuşsa, yaratılacak olan şeyin, takdir buyrulan yaratılma zamanı geldiğinde, o şeyi, dilediği şekilde, dilediği miktarda, dilediği ölçülerde, bir örneğe ve hammaddeye ihtiyaç duymaksızın, idrak edemeyeceğiniz bir hızda yaratır, buna engel olacak hiçbir güç ve kuvvet de yoktur, manasındadır. Hülâsa; Allah Teâlâ’nın tekvîn sıfatı, âyet-i kerîmede, “ol” emri ile ifade edilmiştir.  

(2)“Hayat, Hâlık’ın ehadiyetine (yaratıcının tek olduğuna) bürhân (delîl) olduğu gibi, mevt (ölüm) de Hâlık’ın devam ve bekāsına bir delildir. Evet, nasıl akan nehirlerin ve dalgalanan denizlerin kabarcıkları ve yeryüzünde bulunan sâir şeffaflar, şemsin (güneşin) ziyâ ve timsâllerini (şekillerini) göstermekle şemsin vücûduna şehâdet ettikleri gibi, şeffafların ölüp söndükten sonra yerlerine müteselsilen (ardı ardına) gelip geçen emsâlleri yine şemsin ziyâ ve timsâllerini gösterdiklerinden, şemsin devam ve bekāsına (...) delâlet ediyorlar. Kezâlik (bunun gibi) mevcûdât vücûduyla Vâcibü’l-Vücûd’un (varlığı aklen zarûrî olan Allah’ın)vücûb-ı vücûduna (varlığının zarûretine) ve ölümleriyle ve zevâlleriyle (geçmeleriyle) ve teceddüdî bir teselsül ile (ard arda gelen bir yenilenmeyle) yerlerine gelen emsâlleri Sâni‘in ezelî ve ebedî olduğuna ve vâhidiyetine (birliğine) şehâdet ediyorlar.” (Mesnevî-i Nûriye, Lem‘alar, 14)  

(*) Not: Kün fe-kâne yerine (فيكون) fe-yekûn şeklinde muzari fiil gelmesi, oluşun olup bitmiş bir iş değil yenilenerek devam eden bir süreç olduğunu ifade eder. Yani Kur’an’ın her yerinde gelen bu ayetin anlamı bu şekilde olup birçok mealde ‘’hemen olu verir’’ şeklinde yapılan çeviriler isabetli değildir. Mesela: Yüce Allah evren için oluş emrini verince, hemen olup bitmemiş, bilakis yüce Allah onun için takdir ettiği altı uzun evrede/aşamada/ oluşmaya başlamıştır. Yani evrenin yaratılışı da hemen tamamlanmamış, bilakis altı uzun evrede olmuştur.  

[Kün fe yekûnu] yani “yaratılış sistemi”yle ilgili detaylı bilgi için bkz. Bakara 2:117, dipnot 2.  

[4220] Kur’an’a göre mevt hayatın “görünmeyen yüzü”dür (30:7). Çevirideki “ölüm” mevt’i tam karşılamadığı için, tüm mevt (ölüm) kelimeleri 30:7 ile 39:42 ışığında anlaşılmak zorundadır.  

4445 The keys of life and death are in Allah's hands. But He is not dependent on time or place or instruments or materials. All that He has to do is to say "Be", and it comes into existence. Cf. 16:40 , and n. 2066; 36:82, and n. 4028. Conversely, His Will or Command is sufficient to annihilate Existence into Non-Existence (Life into Death) or determine the limits or conditions of Existence or Non- Existence.