Meryem Sûresi 68. Ayet Meali

1- Sözüne uydukları, izinden gittikleri şeytan özellikli kimseleri.  

(*) İlk yaratılışı düşünmeyen insanlar, öldükten sonra dirilmeyi inkâr etmekte ve çürüyüp toz toprak olduktan sonra yeniden dirilmenin bir hayal ürünü olduğunu iddia etmektedirler. Oysa insan ilk yaratılışını düşünürse kendisini yoktan var eden bir kudretin, ölüp toz toprak olduktan sonra onu yeniden diriltebileceğine kanaat getirir. Nitekim Allah Teâlâ başka âyetlerde de insanları ilk defa nasıl yaratmışsa öyle dirilteceğini, bunun kendisi için daha kolay olduğunu ifade buyurmuştur (bk. Rûm 21/27; Yâsîn 36/79). 68. âyetteki “şeytanlar”dan maksat insanların ilâhî huzura çıkıp dünyada yaptıklarından hesaba çekilecekleri bir âhiret günü olmadığını, hayatın sadece bu dünya hayatından ibaret olduğunu iddia ederek insanları aldatıp saptıran inkârcı önderlerdir (Şevkânî, III, 386). Yüce Allah, bunları ve bunların kandırarak yoldan çıkardığı kimseleri mahşerde toplayıp cezalarını vereceğini buyurmuştur…: Kur’an Yolu Tefsiri) , والمراد بالشياطين: أولئك الأشرار الذين كانوا فى الدنيا يوسوسون لهم بإنكار البعث. (الوسيط في تفسير القرآن الكريم) ﴿ ثُمَّ لَنُحْضِرَنَّهُمْ حَوْلَ جَهَنَّمَ جِثِيًّا ﴾ جماعات جمع جثوة (الوجيز في تفسير الكتاب العزيز للواحدي) .وقال ابن عباس : جثيا جماعات ، وقال مقاتل : جمعا جمعا وهو على هذا التأويل جمع جثوة وجثوة وجثوة ثلاث لغات (تفسير القرطوبي)  

[3] Korkunun şiddetinden durmaya takatları kalmayacak bir halde.  

52 Bkz. 15. sure, 16. notun ilk yarısı; ayrıca karş. bu surenin 44-45. ayetlerindeki “Şeytan’a kulluk”a ilişkin atıf ve ilgili 33 ve 34. notlar. Günahkarların Hesap Günü’nde “kendilerini hayattayken yönlendiren şeytanî güçlerle” bir araya getirilmesiyle ilgili sembolik anlatım -2:14 hk. 10. notta belirttiğimiz gibi- şeytân teriminin Kur’an’da çoğu zaman insanın kendi içindeki kötü eğilimleri ifade için kullanıldığı hatırlandığı takdirde, daha kolay anlaşılacaktır. Ayette geçen çoğul kişi zamiri kıyamet ve ölümden sonraki hayat gerçeğini tanımayanlara ilişkindir.  

[2526] Zımnen şöyle anlaşılabilir: İnsan neyi meleke haline getirmişse İlâhî huzura onunla çıkacaktır. Meleke haline gelen iyilikler insanın bir bakıma meleği, meleke haline gelen kötülüklerse insanın bir bakıma şeytanı olacak. [2527] Cisiyyen, “dizler üzerinde sürünmek” manasına gelir. Sorumsuz bir hayat yaşayanların âhiretteki “rezil ve rüsva” durumlarına bir gönderme olduğu açıktır.  

2516 The disbelief in a future state is not merely a philosophic doubt, but a warped will, a disingenuous obstinacy in face of our inner spiritual instincts and experiences. We were nothing before. Cannot the same Allah who created us out of nothing also continue our personality? But if we refuse to accept His light and guidance, our state will grow worse and worse. We shall be deprived of His grace. We shall be herded with the Evil Ones. In utter humiliation we shall be faced with all the consequences of our refusal of Truth. 2517 Round about Hell: There are many ways leading to evil, and people get to it from all round. Hence the mention of the seven Gates of Hell: see 15:44, and n. 1977. (R).