Mâûn Sûresi 5. Ayet Meali

1- Yardım etme, destek olma bilincinden, erdeminden yoksundurlar.  

[5] Namazda tembel olup namazı ehemmiyetsiz addeden münafıklar hakkında nâzil olmuştur.  

5 Krş. Meryem, 19/59  

1 Burada kınanan, namazlarında sehiv değil, “namazlarından sehiv”dir. Çünkü namazda yanılmak insanlık icabıdır. Bu da sehiv secdeleriyle telafi edilir. 2 Namazdan sehiv; namazın öneminden gaflet edip onu gereği gibi ciddîye almamak, terkine üzülmemek, vaktine dikkat etmemek, kıldığı vakit de Allah için halis niyyet ile kılmayıp, dünyaya ait bir takım maksatlar için münafıkça kılmak, el yanında kılarsa gizlide kılmamak, gösteriş için kılmaktır. Yani “kendisini kötülüklerden ve aşırı arzulardan uzaklaştıracak” şekilde namaz kılmamak demektir. Burada sözün gelişine göre bu azarlamaya, kıldıkları bir kaç vakit namazdan dolayı gururlanıp, yanılıp da dini ondan ibaretmiş gibi diğer ibadet ve kulluk vazifelerini yapmayanlar da dâhil olur. Zira dinin ruhu, Allah’ın emrine ihlas ve bütün hareket ve kuvveti, ceza ve mükâfatı Ondan, bilerek, Onun adına yarattıklarına şefkat esasında toplanır.  

3 Lafzen, “namazlarına karşı [bilerek] gaflet içindedirler”.  

[5907] İbarede fî yerine ‘an kullanılmıştır. Yani, salâtın içinde unutanlar değil, salâttan ve onun amacından gafil olanlar kastedilmektedir. Yani alkış ve ıslık eşliğinde yaptıkları tavafı ibadet (salât) zanneden müşrikler gibi, ibadetin hikmet, illet ve gayesini unutup kendi kafasına göre yaptıklarının adını “ibadet” koyanlar. [5908] Veya İbn Mes’ud kıraatiyle “ibadeti oyun oyuncak ederler” (Krş: 8:35). Namazın kendisi hasenata giriyorsa da amacı sâlihâttır: “ve namazı hakkını vererek kıl: çünkü (hakkı verilerek kılınmış) namaz, (insanı) belli başlı her tür çirkinlik ve kötülükten alıkoyar” (29:45). Amacı gerçekleşmemiş bir namaz hasenata dahil olur ve bire on ecir alır (6:160), amacını gerçekleştirmiş bir namaz ise sâlihâttandır ve karşılığı cennettir (95:6). Konuyla ilgili bir not için bkz: 103:3, not 5.  

Namazdan gafil olmak: Ona gereken önemi vermemek, vaktinin geçip geçmediğine pek aldırmamak, namazın mânasından gaflet, dolayısıyla kıldığı namazların kendisi üzerinde güzel tesirlerin, olumlu neticelerinin bulunmaması anlamlarına gelir. Namazda farkında olmadan zihnin başka düşüncelere dalması insanın elinde değildir. Bununla beraber, insan dikkatini toplamaya gayret etmelidir. Bu sûre âhirette hesap vermeye inanmanın başlıca iki alameti olarak namazı gereğince yerine getirme ve toplumsal yardımlaşmayı gerçekleştirme üzerinde yoğunlaşmaktadır.  

6283 True worship does not consist in the mere form of prayer, without the heart and mind being earnestly applied to seek the realisation of the presence of Allah, and to understand and do His Holy Will.