Hadîd Sûresi 10. Ayet Meali

Fetihten maksat, Mekke'nin fethidir.  

2.Yani cenneti.  

Bkz. 4/95  

 Buna göre Mekke fethinden önce harcayan ve savaşanlar, fetihten sonra savaşanlar ve harcayanlardan daha faziletlidirler. Fâni malı, bâki olan ahiret için harcamanın ehemmiyeti hatırlatılırken, Hz. Ebubekir’e işarette bulunulmuştur. Çünkü o, imanıyla, infakıyla ve cihadıyla ilklerdendir.  

1- Zor koşullarda Müslüman olmakla, avantajlı koşullarda Müslüman olmak bir değildir.  

(*) Çünkü zor koşullarda Müslüman olmak ve bu uğurda harcama yapmakla, avantajlı koşullarda Müslüman olmak ve bu uğurda harcama yapmakla bir değildir.  

[4] Herkes ölür, her ne kalırsa Allah'ın olur.  

Benzer mesaj: Âl-i İmrân 3:180 Fedakârlık yapanların hak edişleri duruma göre farklı olduğu için onların gideceği cennetler de birbirinden farklı olacaktır. Ancak hepsi de cennete gidecektir.  

1 Bu Fethin, Mekke’nin fethi olmasından Hudeybiye fethi olması daha kuvvetlidir. Zîrâ Rivâyetler sûrenin Uhud savaşından sonra Hudeybiye antlaşması öncesi hicretin 4-5. yıllarında nâzil olduğu yolundadır.2 Bu âyet, Hz. Ebû Bekir (r.a) hakkında nâzil olmuştur. (Vahidî) Ayrıca bu ayet, sebebin özel olması, hükmün genel olasına mani olmayacağından Mekke’nin fethinden veya Hudeybiye’den önce infak ve savaşla cihat yapan Mühacir ve Ensar’ın ilklerinin hepsine şamildir. Onun için ayetin “Onların derecesi, sonradan (Allah yolunda) harcayan ve savaşanlardan daha büyüktür” bölümü çoğul olarak gelmiştir. Halid b. Velîd, Abdurrahman b. Avf’a: “Siz bizden önce iman ettiğinizi başa kakarak bize üstünlük taslamak istiyorsunuz” demişti. Hz. Peygamber bunu duyunca: “Ashabımı benim için bırakın, nefsim kudret elinde olan Allah’a yemin ederim ki siz dağlar kadar altın infak etseniz onların amellerine yetişemezsiniz” buyurdular. (Ahmed b. Hanbel) Bu hâdis (اُوۨلٰٓئِكَ) ile işaret olunanların Hudeybiye’den evvel infak edenler olduğunu teyit eder. Zira Halid b. Velîd Hudeybiye’den sonra ve Mekke’nin Fethinden önce Müslüman oldu. Bu durumda fetihten kastedilenin de Hudeybiye olduğu anlaşılmaktadır.  

8 Yani, “... her şeyin Allah’a ait olduğunu”: bkz. yukarıdaki 5. not; ayrıca 15:23, not 22.9 Yani, Müslümanların hâlâ zayıf ve geleceklerinin belirsiz olduğu bir zamanda Mekke’nin H. 8. yıldaki fethinden önce.10 Yukarıdaki prensip, her dönemde zafere ulaşılmasından önce ve/veya sonra Allah yolunda gayret gösteren bütün müminlerin nisbî üstünlükleri için geçerlidir.  

[4940] Lafzen: “fetihten önce”. Zor zaman dostlarından söz ediliyor. Buradaki fetih Mekke’nin fethi türünden başarılı bir askerî operasyon değil, Fetih sûresinin girişinde kastedilen türden kalplerin islâma açılışıdır. [4941] Bu âyetlere medar olacak Medine’de yaşanmış örnek bir olayı müfessirlerimiz 92. sûrenin tefsirinde, İbn Abbas’tan İkrime yoluyla gelen ve İbn Ebi Hatim’in tahric ettiği bir rivayet naklederler: Ensar’dan birinin hurması yetimler sahibi yoksul komşunun bahçesine ağmaktadır. Bu dallardan dökülen hurmaları komşu evin çocukları yemektedirler. Bahçe sahibi bir gün hışımla gelir, toplanmış hurmaları alır ve çocukları döver. Olay Allah Rasûlü’ne intikal edince bahçe sahibini çağırtır ve o ağacın meyvesini vakfetmesi durumunda kendisine Allah’tan âhirette bir bahçe vermesi için dua edeceğini vaad eder. Sonuçta, servete sahip değil servete ait olduğu anlaşılan adam (rivayetin orijinalinde “münafıklardan biri” olduğu yorumu yapılıyor) bu muhteşem fırsatı teper. Bu olayı duyan Uhud gazisi Sabit b. Dahdah el-Belevî iki gözü iki çeşme Allah Rasûlü’ne gelerek “Aynısı benim için de geçerli mi?” diye sorar ve Medine’nin en değerli hurmalıklarından olan bahçesine karşılık o ağacı alarak vakfeder (İbn Âşûr, Leyl sûresinin tefsirinde). Hadis kaynaklarında böyle yer alan olay, siyer kaynaklarında (msl: Meğazî) bazı farklılıklarla nakledilir. Buna göre Evs’ten Ebu Lübabe’nin velayeti altındaki bir yetim, velisinin kendisine ait bir hurma ağacına sahip çıktığı şikâyetinde bulunur. Allah Rasûlü, Ebu Lübabe lehine hükmeder. Fakat ağacın sahibi olduğu fikrine kendisini alıştıran yetim, bu sonuca çok üzülür. Allah Rasûlü, Ebu Lübabe’den cennette bir bahçe bahşedilmesi için dua etmesi karşılığında o ağacı hediye etmesini ister. Fakat yetimin yaptığına içerleyen Ebu Lübabe teklifi kabul etmez. Olayın devamı yukarıdaki şekilde gelişir.  

Mekke’nin fethinden önce, müminler her taraftan düşmanlarla çevrilmişti. İslâm’a girmek, onu müdafaa etmek büyük fedakârlık isterdi. Fetihden sonra cihad, eskisine göre oldukça kolaylaşmıştı.  

Hiç kimseye bir şey kalmaz, hepsi Allah'a kalır.  

[*] Buraya, "Mekke'nin fethinden önce" anlamı da verilebilir ama o zaman ayetin muhatabı biz olmayız.  

(7) Gökler ve yer, içlerindekiyle beraber Allah’a aittir. Herkes ve herşey geçer, gider; Allah’ın onlara emanet olarak verdiği mülk yine Allah’a döner.(8) Cenneti. Farklı derecelerde bulunmakla birlikte, onların hepsi de Cennete girecektir.  

5285 To Allah belongs the heritage of. . . : see n. 485 to 3:180; also n. 988 to 6:165; and n. 1964 to 15:23 . 5286 This is usually understood to refer to the Conquest of Makkah, after which the Muslims succeeded to the power and position which the Pagan Quraysh had so misused at Makkah. Thereafter the Muslims had the hegemony of Arabia , and in a few centuries, for a time, the hegemony of the world. But the words are perfectly general, and we must understand the general meaning also: that the people who fight and struggle in Allah's Cause and give of their best to it at any time are worthy of praise: but those are worthy of special distinction who do it when the Cause is being persecuted and in most need of assistance, before victory comes.