Furkân Sûresi 59. Ayet Meali

bk. Kur’ân-ı Kerim, 4/59; 6/115; 42/10.  

Bkz. 7/54 ve dipnotu, 10/3, 11/7, 32/4, 50/38, 57/4  

Arş, kudret ve hâkimiyet tahtı, sınırsız kudret makamı demektir.  

 Arş’a istivâ ve altı günde yaratma hakkında A’râf sûresi 54. âyetteki, Arş hakkında Hûd sûresi 7. âyetteki açıklamalara bakınız.  

1- Altı devrede, altı bölümde, altı aşamada, altı günde. 2- Evrenin egemenliğini ve yönetimini eline aldı.  

(1)Bakınız; (sahîfe 156, hâşiye 1)  

(*) Âyetin son cümlesi değişik şekillerde açıklanmıştır. Bir açıklamaya göre “O” zamiri rahmân ismini gösterir; “bir bilen” ise yine Allah’tır. Buna göre Allah’ı yine O’nun âyetleriyle, varlığının ve kudretinin –bir bölümüne burada da değinilen– evrendeki kanıtlarıyla tanımaya çalışmalıyız… Kaynak: (Kur’an Yolu Tefsiri Cilt: 4 Sayfa: 133-134) Not: Sözlükte (ثم) ‘’sümme’’ atıf edatı da gelebilir, bu nedenle bu vb. ayetlerde bulunan (ثم)’’sümme’’ harfinin sadece atıf edatı olarak değerlendirilmesi daha uygun görülmüştür. Aşağıdaki Arapça lügat metnine bakılabilir. المعجم: اللغة العربية المعاصرة 4 - حرف عطف يدل على مطلق الجمع دون قصد الترتيب أو التراخي :- {وَأَنِ اسْتَغْفِرُوا رَبَّكُمْ ثُمَّ تُوبُوا إِلَيْهِ} . وستة الأيام التي في هذه الآية التي ذكر سبحانه أنه خلق السماوات والأرض ليست هي الأيام التي نعرفها الآن بيننا، لأن أيامنا مربوطة بالشمس والأرض، ودوران الأرض حول الشمس، فيكون الليل والنهار خلفة يخلف أحدهما الآخر، وقبل السماوات والأرض لم تكن الشمس ولا الأرض، ولذلك تفسر الأيام بالأدوار الكونية التي يخلق الله بها السماوات والأرض، (زهرة التفاسير) فعن ابن جريج: قوله: {فَسْئَلْ بِهِ خَبِيراً}. قال: يقول - سبحانه - لنبيه: إذا أخبرتك شيئا فاعلم أنه كلما أخبرتك فأنا الخبير(الوسيط في تفسير القرآن الكريم}.: {فَسْئَلْ بِهِ خَبِيراً} يقول: فاسأل يا محمد بالرحمن خبيرا بخلقه، فإنه خالق كل شىء ولا يخفى عليه ما خلق (في هذه الآية الكريمة توجيه علميّ من الله الى ضرورة البحث والتنقيب فيما يمكن بحثه من مظاهر الكون ونظُمه المختلفة للوقوف على أسرار قدرة الله في إبداع الكون.) (فَسْئَلْ بِهِ خَبِيرًا) أي فاسأل عن خلق ما ذكر خبيرا به يخبرك بحقيقته وهو الله سبحانه، لأنه لا يعلم تفاصيل تلك المخلوقات إلا هو، فالأيام التي ثم فيها الخلق إنما هي أطوار ستة سار عليها طورا بعد طور وحالا بعد أخرى ( تفسير المراغي)  

[3] Veya esirgeyen Tanrı arş üzerine şanı veçhile müstevi olmuştur.[4] Esirgeyeni, zikrolunanı yaratmayı, istiva sıfatını Allah'tan veya Cibril Eminden sor ki hakikati bildirsin.  

21 Arş: Taht anlamında olup, mutlak kudret ve egemenliği ifade eder. Kur’an’da Allah kendisini “hükümdar” metaforuyla sunar. Ayette O’nun “Arş’a istivâ etmesi” demek, yarattığı bütün gökleri ve yeri koyduğu kanunlar doğrultusunda yönetmek için tahtına kurulan bir hükümdardır demektir.  

[Arş]a [istivâ] ile ilgili detaylı bilgi için bkz. A‘râf 7:54, dipnot 5.,Burada her şeyden haberdar olan Rahmân’dan sorup dilemek ifade edebileceği gibi, Rahmân’ı bilen birinden O’nu sormak da kastedilmiş olabilir. Bir sonraki ayet de bu ikinci yorumu desteklemektedir.  

1 İstiva etmek: Yarattığı kâinatın her türlü idaresini hükmü altına alarak hükmünü ve saltanatını icraya başlamak demektir. Konu ile ilgili olarak Bk. (A’raf: 54, Yunus: 3)2 Bu âyetin son bölümü, “Her ne soracaksan o her şeyi bilenden sor.” şeklinde de tercüme edilebilir.  

46 Bkz. 7:54’ün ilk cümlesi hk. 43. not.47 Yani, “Allah’ın kendisinden sor”. Kainatın bütün sırlarının anahtarını elinde tutan O olduğuna göre, insan yalnızca O’nun yarattığı âlemi müşahede ederek ve O’nun vahyettiği mesajlara kulak vererek O’nun Zâtı hakkında, çok sınırlı ve izafî de olsa, bir fikir edinebilir.  

[3147] Veya: “..hükümranlık makamına kurulan O, sınırsız rahmet kaynağıdır”. Bizim tercihimiz için bkz: Zeccâc; krş: Râzî. “Allah’ın gökleri, yeri ve bunlar arasındakileri altı günde yaratıp, sonra da mutlak hükümranlık (yönetim) makamına kurulması” Kur’ânî hakikati, “her an O, hayata ve varlığa dair her işe müdahildir” (55:29) âyeti ışığında anlaşılmalıdır. Buna göre Allah’ın kâinatı 6 günde yaratması, “sürekli yaratmaya “ veya “yaratılışa sürekli müdâhaleye” tekabül eder. Aslında “yokluk”un 1 güne tekabül ettiği düşünülürse, yokluk (1 gün) artı varlığın yaratılışı (6 gün), toplam 7 gün eder. Şöyle ki: 7 rakamı sürekli çevrimi ifade eder. 7 birimlik bir çevrimden söz edilmesi için, 1 birimlik bir sıfırlanış şarttır. Bu, hem Allah’ın yaratışındaki sürekliliğin, hem de Allah’ın yokluğu sermaye olarak kullanışının bir ifadesidir. [3148] Veya: “O’nu, (yine) O Habîr olandan sor”; ya da: “O’nu, zâtını çok iyi bilen uzman birinden sor”. Habîr’i çevirimiz için bkz: 100:11, not 7.  

O'nun rahmeti, bütün varlıkları kaplamıştır. Varlık ve hayât O'nun rahmetinin eseridir. Bütün kâinâta Allah'ın Arş'ından hayât ve vücut dağılmaktadır. Bunu, bir bilene sor, sana gerçekten böyle olduğunu anlatacaktır.  

[1] Henüz güneş yaratılmamış olduğundan bu gün bizim saymakta olduğumuz gün değildir. [2] Rahman, iyiliği sonsuz demektir. [3] Yönetim koltuğu.  

(8) Altı gün ve Arş üzerine kurulma kavramları için 7:54’ün açıklamalarına bakınız.(9) Herşeyden hakkıyla haberdar olan Allah’ın kendisinden sor. Onun hakkında, ancak Onun kitap ve peygamber vasıtasıyla verdiği haberlere itibar et.  

3117 Cf. 7:54 and n. 1031. 3118 Seen. 1386 to 10:3. 3119 The argument is about the question, "in whom shall we put our trust?" Worldly men put their trust in worldly things: the righteous man only in Allah. The true distinction will be quite clear from a ray of divine knowledge. If you do not see it all clearly, ask of those who possess such knowledge.