En'âm Sûresi 79. Ayet Meali

bk. Kur’ân-ı Kerim, 6/19; 7/54.  

[119] Hanîf ve fıtrat hakkında geniş bilgi için bk. Bayraklı, KUR’ÂN TEFSÎRİ, VI, 421-424.  

Hz. İbrahim’in batıl olan şeylerden uzaklaşarak yüzünü Allah’a çevirmesi, bütün benliğiyle Allah’a teslim olarak yönünü O’na çevirmesi demektir. Ayette geçen “vech” kelimesi Kur’an ’da geçtiği yerlerin çoğunda “yön/istikamet, benlik, rıza” gibi farklı anlamlarda kullanılmıştır. “Bütün benliğini Allah’a teslim eden” (Nisa 4/125), “Yönünü tevhid dinine çevir” (Yunus 10/105), “O ancak Rabbinin rızasını kazanmak için verir” (Leyl, 92/20)  

 «Hanîf» Allah’ı bir bilen, Hakk’a yönelen ve bâtıldan hoşlanmayan anlamını ifade eder. Hz. İbrahim’in bu davranışından maksat, gerçekten Allah’ı aramak mı, yoksa gök cisimlerine tapanları kınamak, onların gittiği yolun yanlış ve yaptıklarının bir sapıklık olduğunu göstermek midir? Bu hususta müfessirler ihtilâf etmişlerdir. Ancak ikinci görüş gerçeğe daha yakındır. Çünkü 74. âyette putlara taptıkları için babasını ve kavmini ağır bir dille kınaması Hz. İbrahim’de tevhid inancının mevcut olduğunu göstermektedir. Nitekim 78. âyetin sonu da bunu vurgular.  

"Yaratan" diye çevirdiğimiz "Fatara" kelimesi, 82:1 ayetinde de göreceğiniz gibi "yarmak, parçalamak" anlamına da gelir. Kuran, yaratılışın, büyük bir patlama sonucu oluştuğunu bildirir (21:30). Kainatın sonu ise kapalı kainat modeliyle açıklanır (21:104). Bak 4:82.  

1- Şirk koşmaksızın Allah'a yönelmiş olan.  

(2)Hz. İbrâhîm (as)’ın babası ve kavmi putlara taptıkları gibi güneşe, aya ve yıldızlara da taparlardı. O’nun yıldız, ay ve güneşten bu sûretle bahsetmesi, öyle inandığından değil, kavmini îkaz ve irşâd içindir. Yani onlarla alay ederek ve onların zanlarını inkâr niyetiyle “Sizin bâtıl zannınıza göre bu rabbimdir” veya “Bu benim rabbimdir, öyle mi?” demek istemiştir. (Nesefî, c. 2, 30)  

(*) ‘’(Evrenin İlk maddesini) yarıp bölerek yer ve gökleri yaratan Allah.’’ Bu şekildeki âyetler 7 ayrı sûrede geçmektedir ki bu da zerre (atom) lerin bölünüp maddelerin çoğalması ve çeşitlenmesi yoluyla 7 semanın oluştuğuna bir işaret sayılmalıdır. Kur’an da (فاطر) ‘’fatır’’kelimesinin (خالق)’’halık’’ kelimesinden ayrı olarak ‘’yarıp bölerek yaratan’’anlamındadır. Yani sadece yaratmak anlamında değil. (الله اعلم)  

Ayette yer alan [hanîf] kavramı “bâtıl şeylerden yüz çevirip Allah’a yönelmek, O’nu birlemek, O’nu bir olarak tanımak” anlamına gelmektedir. Bu kelime, “doğru asla yönelmek, doğru ve saf inanç” anlamıyla [hanîf] şeklinde tekil ve [hunefâ’] kalıbında çoğul olarak Kur’an’da çeşitli ayetlerde yer almaktadır. [Hanif]lik, tevhidi tanımlamak üzere Hz. İbrahim’e kadar dayanan arı-duru yolun adıdır. [Hanîf] olunmadan tevhide ulaşılamaz çünkü hanifliğe inanmayan kişi [muvahhid] olamaz. [Hanif]lik, İbrâhîmî sistemin eskimez tevhid ilkesinin olmazsa olmazıdır. Bu nedenlerle, Yüce Allah’a kulluk, dini sadece O’na ait kılıp, sadece O’na yönelmekle mümkün olabilir.,Benzer mesajlar: Bakara 2:135; Âl-i İmrân 3:95; Nisâ 4:125; En‘âm 6:161; Nahl 16:123; Hacc 22:78.  

[1078] Allah Rasûlü’nün belli bir dönem namazların girişinde subhâneke yerine okuduğu âyettir.  

(12) Hz. İbrahim, yıldızlarla uğraşan bir kavim içinde idi. Onların bel bağladığı ve insanlar üzerinde hüküm ve tasarruf sahibi saydığı yıldızlarla ilgili inanışlarının hiçbir asla dayanmadığını, aşamalı bir mantık silsilesi içinde böyle göstermiştir. Bu âyetlerde, doğru ve sağlıklı bir imanın, araştırmaya ve sağlam delillere dayanması gerektiği yolunda bir teşvik de vardır.