En'âm Sûresi 33. Ayet Meali

bk. Kur’an-ı Kerim, 26/3; 35/8.  

33.Tirmizi ve Hakim`in Hz. Ali (r.a.)`den rivayet ettiklerine göre bu ayeti kerime, Ebu Cehil`in Resulullah (a.s.)`a: "Biz seni yalanlamıyoruz ama senin getirdiğini yalanlıyoruz" demesi üzerine indirildi.  

Bkz. 26/3, 35/8  

(2)Ebû Cehil’in, Resûl-i Ekrem (asm)’a: “Yâ Muhammed! Biz seni yalanlamayız. Hem senin doğru olduğunu da biliriz. Ancak, bize getirdiğin âyetlere inanmıyoruz” demesi üzerine, Peygamber Efendimiz(asm)’ı tesellî için, bu âyet-i kerîme nâzil oldu. (Beyzâvî, c. 1, 299)  

(*) Her ne kadar bu ayet birçok mealde ‘’Aslında onlar seni yalanlamıyorlar…’’ şeklinde tercüme edilmişse de, Kur’an’ın genelinden anlaşılan ise onlar Hz. Peygamberi de yalalıyorlardı. Çünkü her fırsatta müşrikler Hz. Peygamber hakkında sahir, şair, kâhin, mecnun vb. sözler sarfetmişlerdir. Bu nedenle ayetin en uygun anlamı yukarıda verildiği gibidir. (الله اعلم) Bkz: يعني إن المراد أنهم لا يخصونك بالتكذيب، (مفاتيح الغيب ، التفسير الكبير) وقال في المنتخب: لا يراد بقوله: {لا يكذبونك} خصوصية تكذيبه هو، بل المعنى أنهم ينكرون دلالة المعجزة على الصدق مطلقاً فالمعنى {لا يكذبونك} على التعيين بل يكذبون جميع الأنبياء والرسل.( البحر المحيط ) الخامس: قال ابن الخطيب: المرادُ أنَّهُمْ لا يخصُّونك بالتكذيب، بل ينكرُون دلالةَ المعجزة الظَّاهرة على الصدق مطلقاً.( اللباب في علوم الكتاب )  

[6] Yahut «muhakkak biliriz».  

8 Krş. Âl-i İmrân, 3/176; Hicr, 15/97; Mâide, 5/41, 68; Yûnus, 10/65; Hûd, 11/12; Yâsin, 36/76; Kehf, 18/6; Şuarâ, 26/3; Fâtır, 35/8; Kâf, 50/39  

1 Ebû Cehil, Peygamberimize: “Ey Muhammed! Biz seni yalancılıkla itham etmiyoruz. Sen, bizim yanımızda doğru söyleyenlerdensin. Biz ancak senin getirdiklerini inkâr ediyoruz.” demiş. (Tirmîzî) Hâris b. Âmir de: “Ey Muhammed! Vallahi sen, bize hiç yalan söylemedin ve fakat biz sana uyarsak yerimizden olacağız. Bundan dolayı sana îman etmiyoruz.” demiş. Bu âyet bu olaylar sebebiyle inmiştir. (Taberî) Bu ve zamanımıza kadar olan kâfirler, Kur’an ve Muhammed yok demezler. Fakat Kur’an ayetlerinde ve Muhamed (a.s)’ın yaşayışında tecelli eden açık delilleri Allah’a ve Allah’ın ilim ve kudretine delâletini tanımazlar. Bunlar, Allah’ın eseri değil, Muhammed’in eseri ve sözleri derler. Hatta onu büyük komutan, devlet adamı, düşünür gibi sıfatlarla güya taltif eder görünerek, onun peygamberliğini reddederler. İşte bu yalanlamaları bizzat Muhammed (a.s)’ın şahsiyetini değil, Allah’ın kudretini inkâr etmek zulmüne yöneliktir ki bu da zalimlerin âdetidir.  

22 Lafzen, “onların söylediklerinin” -yani, genel olarak Kur’an mesajı, özel olarak ölümden sonraki hayat (ki onu bir “masal” olarak görürler) hakkında.  

Bu âyet, Allah Teâlânın Hz. Peygamber efendimize verdiği yüce makama delalet eden yerlerden biridir. Zira ona hitaben: “Üzülme! Onlar senin yalan söylediğini iddia etmiyorlar. Onlar Allah’ın âyetlerini yalan sayıyorlar” buyurarak onu sıkıntıdan kurtarıp, yükü Zatının üzerine almaktadır. Bu teşrif, “yalancı!” iftirasına maruz kalan Efendimizi teselli ettiği gibi, bir gerçeği de dile getiriyordu. Zira müşrikler 40 yaşına kadar içlerinde yaşayıp her halini bildikleri Peygamberimize hep “el-Emîn” (pek dürüst ve güvenli) derlerdi. Elçiliğini açıklayınca onu yalanlamaları, Allah’ın bildirdiklerini kabul etmediklerini gösteriyordu. Nitekim düşman kampın başkanı Ebû Cehil Hz. Peygambere şöyle demişti: “Doğrusu, biz senin yalancı olduğunu söyleyemeyiz, ama senin getirdiğini yalanlıyoruz.”  

[1] Ruesâ-yı müşrikînden "Ahnes bin Şerîf" bir gün tenhâda Ebû Cehil'e rast geldi ve didi: "Burada senden ve benden başka sözümüzi işidecek kimse yokdur Muhammed sözinde sâdık mıdır yoksa kâzib midir? bana söyle" didikde Ebû Cehil: "Vallâhi Muhammed sâdıkdır. O hiç bir kere yalan söylememişdir. Ancak onun nübüvvetini tasdîk idersek riyâset elimizden gider." cevâbını virdi ve yine o gün Ebû Cehil Rasûl-ü Ekrem'e mülâkî oldukda: "Yâ Muhammed biz seni tekzîb itmeyiz, çünki senin yalan söylemediğini biliriz. Lâkin biz getirdiğin şeyi tekzîb iyleriz. Onı tasdîk itmeyiz" didi. Bunun üzerine bu âyet-i kerîme nâzil oldı.