En'âm Sûresi 26. Ayet Meali

26.Hakim`in ve daha başkalarının Abdullah bin Abbas (r.a.)`tan rivayet ettiklerine göre bu ayeti kerime Resulullah (a.s.)`ın amcası Ebu Talib hakkında inmiştir. O, müşriklerin eziyetlerine karşı Resulullah (a.s.)`ı koruyordu ama onun getirdiklerini kabul etmekten de kaçınıyordu.İbnu Ebi Hatim`in Sa`id bin Hilal`den rivayet ettiğine göre de bu ayeti kerime Resulullah (a.s.)`ın on amcası hakkında inmiştir. Görünüşte onun yanında insanların en güçlüleriydiler ama gizlide ona karşı insanların en ileri gidenleriydiler.2.Yani Peygamber (s.a.s.)`den veya Kur`an-ı Kerim`den.  

Bu iki ayet, müşriklerin İslam’a karşı tutumlarını ve bu tutumlarının doğuracağı sonuçları ele almaktadır. Müşriklerin bir kısmı Kur’an’ı dinliyordu ancak dinlediklerinin doğru olup olmadığını merak ettikleri ve doğru bulurlarsa tasdik edecekleri için değil; itiraz etmek, karşı çıkmak ve alaya almak için dinliyorlardı. Sebep-sonuç ilişkisini bir yasa olarak koyan Allah olduğu için, “sapmayı dileyeni sapıklık içinde bırakan” yani kendileri sapıklıkta kalmayı istediği için kalplerine hakka karşı perde çeken ve kulaklarına ağırlık koyan Allah’tır. Fakat bu eyleme sebep olan insan olduğu için sorumluluk da ona aittir. Bkz. Bakara 2/7 ve İbrahim 14/4.  

(*) Bu iki ayet, müşriklerin İslam’a karşı tutumlarını ve bu tutumlarının doğuracağı sonuçları ele almaktadır. Müşriklerin önde gelenlerinden bazıları Hz. Peygamberin meclisine gelerek görünürde Kur’an’ı dinliyormuş gibi yapıyorlardı, ancak dinlediklerinin doğru olup olmadığını merak ettikleri ve doğru bulurlarsa tasdik edecekleri için değil; Hz. Peygamberin meclisine gelip gürültü çıkarmak, Kur’an’ı dinlemeye gelen meclisi provake etmek, itiraz edip karşı çıkmak, alaya almak ve Kur’an’ın dinlenmesini önlemek içindi. Sebep-sonuç ilişkisini bir yasa olarak koyan Allah olduğu için “sapmayı dileyeni sapıklık içinde bırakan” yani inkâr ve sapıklığı tercih ettiklerinden dolayı adeta kendileri sapıklıkta kalmayı istemiş gibi olmaları sebebiyle melekler âleminde tanınmaları için kalblerine/ beyin kortekslerine/manevi bir işaret bırakan ve hakkı dinlemek istemedikleri için kulaklarına ağırlık koyan Allah’tır. Fakat bu eyleme sebep olan insan olduğu için sorumluluk da ona aittir. Ayrıca böylelerinin kalblerine/beyin kortekslerine ekinne, hatm ve tab’i gibi manevi işaretlerin konulmasıyla bunların anlama ve idrak etme melekeleri kilitlenmemektedir. Bunların kalblerine /beyin kortekslerine bu gibi manevi işaretlerin konulması sadece melekler âleminde tanınmaları içindir. Çünkü meleklerin bir görevi de yeryüzünde yaşayan bütün mü’minlere istiğfarda bulunmalarıdır, bunlar ise iman sahibi olmadıklarından meleklerin istiğfarlarını hak etmiyorlar. İşte bu nedenle melekler de onlara istiğfarda bulunmazlar. (الله اعلم)  

[4] Veya peygambere imandan alıkorlar.  

[2] Bu âyet-i kerîme Ebû Tâlib hakkında nâzil olmuşdur. Ebû Tâlib Rasûl-ü Ekrem efendimizi himâye ider ve nâsı onı ezâdan nehy iderdi. Ve kendi îmâna da'vet olunsa kabûl itmeyüb fahr-i risâletden uzaklaşırdı. "İbni Abbâs"