(Ahiret günü Allah;) “Ey cin ve insan topluluğu! Sizden (cin ve insanlardan), size âyetlerimi (mesajlarımı) anlatan ve sizi bu gününüzle karşılaşmaktan korkutup uyaran elçiler gelmedi mi?” (diye sorar:) Onlar da“Kendi aleyhimize şâhidlik ederiz (ki geldi)!” derler. Oysa dünya hayatı onları aldatmıştı ve gerçekten (hesap gününde) kendilerinin inkârcı kimseler olduklarına dâir kendi aleyhlerine şâhitlik etmiş (olacak)lardır.*
(*) Bu ayetten anlaşılıyor ki, insanlara gönderilen elçiler insan türünden, cinlere de gönderilen elçiler cinler türünden olmuştur. Çünkü ayetteki (منكم)’’minküm’’ hitabı hem cinlere hem de insanlaradır. Zaten ayetin zahiri de böyledir. İnsan türünden olan bir elçi zaten ne cinleri görüyor ne de onlarla iletişime geçip tebliğ yapabiliyor. Ayrıca bunun böyle olduğunu söyleyen müfessir Mukatıl, Dahhak ve diğer bazı müfessirlerin görüşleri de aşağıdadır. Zaten Kur’an’ın birçok ayette (هدي للناس)’’huden lin-nasi’’ yani Kur’an, bütün insanlara ‘’hidayet rehberi ve yol göstericidir. ’’deniliyor, ama hiçbir yerde Kur’an’ın kendisi için (هدي للجن )‘’huden lil-cinni’’yani ’’cinlere de hidayet rehberi ve yol göstericidir’’denilmiyor. Ve yine Sebe -28’de elçiye (وَمَآ أَرْسَلْنَٰكَ إِلَّا كَآفَّةً لِّلنَّاسِ بَشِيرًا وَنَذِيرًا وَلَٰكِنَّ أَكْثَرَ ٱلنَّاسِ لَا يَعْلَمُونَ)’’Ve biz seni ancak bütün insanlara müjdeleyici ve uyarıcı olarak gönderdik; fakat insanların çoğu bilmezler.’’deniliyor. Yani (وللجن)’’ve lil- cinni’’ yani cinlere de gönderdik ifadesi yok. Ayrıca Enbiya -21/107 ayette (وَمَا أَرْسَلْنَاكَ إِلَّا رَحْمَةً لِلْعَالَمِينَ) 107) (Resulüm!) Seni de ancak âlemlere (insanlara) rahmet olarak gönderdik.’’’şeklindeki aytte geçen ‘’alemlerden’’ maksat sadece insanlardır, bütün yaratıklar, cin, melek vs. değildir. Çünkü (العالمين) ’’el âlemin’’ yüce Allah’a veya onun bir sıfatına, örneğin ((رب العالمين isnat edilirse o zaman bütün varlık âlemini kapsar. Yani nispet edilmezse bütün varlık alemini kapsamaz. Bu nedenle Kur’an’ı Kerim ve Hz. Muhammed cinlere değil sadece insanlara gönderilmiştir. Yani insan türünden kendilerine insan peygamber gönderildiği gibi cin türünden kendilerine cinni peygamberler gönderilmiştir. Ama Kur’an’ı Kerim’in bazı ayetleri gözle görülmeyen cinlerin varlığından, onların niçin yaratıldıklarından ve onların da insan türü gibi yapıp ettiklerinden sorumlu tutulduklarından söz etmesinin sebebi ise, onlar hakkında bizim haberdar olmamız içindir. Yoksa onların varlığından hiç haberimiz olmazdı. Ayrıca cinlerden Kur’an’ı Kerim’i, diğer ilahi kitapları, önceki beşer türünden gönderilen peygamberleri ve en son bütün insanlığa gönderilen Hz. peygamberi duyanlar olursa bunlara da iman etmeleri gerekir. İşte Cin sûresinde anlatılan da buna bir örnektir. Eğer Kur’an dâhil diğer ilahi kitaplarda cin türüne de könderilen ilahi kitaplar ve cinni peygamberlerden bize söz edilseydi, bizim de bunlara iman etmemiz gerekecekti. Ama Allah onların bu durumundan söz etmediği için, bizim sadece onların varlığı hakkında haberdar olmamızla yetinmiştir. İşte bu ayet insanlara olduğu gibi cinlere kendi içerinden uyarıcı elçiler gönderildiğinin delilidir.
والظاهر أن من الجنّ رسلاً إليهم كما أن من الإنس رسلاً لهم (البحر المحيط - أبوالحيان) وقال مُقاتِل والضحّاك: أرسل الله رسلاً من الجن كما أرسل من الإنس (الجامع لاحكام القرآن – القرطبي) قوله: {يَـٰمَعْشَرَ ٱلْجِنّ وَٱلإنْسِ أَلَمْ يَأْتِكُمْ رُسُلٌ مّنْكُمْ } أي يوم نحشرهم نقول لهم {أَلَمْ يَأْتِكُمْ } أوهو شروع في حكاية ما سيكون في الحشر، وظاهره أن الله يبعث في الدنيا إلى الجنّ رسلاً منهم، كما يبعث إلى الإنس رسلاً منهم.( فتح القدير) أحدها: ان الله بعث إلى الجن رسلاً منهم، كما بعث إلى الإنس رسلاً منهم، قاله الضحاك وهو ظاهر الكلام. (النكت والعيون – الموردي) ومن حسن عبارات أيمّتنا أنَّهم يقولون: الإيمان واجب على مَن بلَغَتْه الدّعوة، دون أن يقولوا: على مَن وُجّهت إليه الدّعوة. وطرق بلوغ الدّعوة عديدة، ولم يثبت في القرآن ولا في صحيح الآثار أنّ النّبيء محمّداً صلى الله عليه وسلم ولا غيرَه من الرّسل، بُعث إلى الجنّ لانتفاء الحكمة من ذلك، ولعدم المناسبة بين الجنسين، وتعذّر تخالطهما، (التحرير والتنوير) وقوله: (رُسُلٌ مِنْكُمْ) ظاهر في أن كلا من الفريقين - الإنس والجن - قد أرسل منهم رسل إلى أقوامهم، (تفسير المراغي ) (أَلَمْ يَأْتِكُمْ رُسُلٌ مِنْكُمْ) أن يكون رسلهم صنفين اثنين (١) مهما كان أصل الرسالة في الإنس : هنا «منكم» تقتسم الرسالة بين معشر الجن والإنس إلى رسل من لجن ورسل من الإنس ، إذ لو اختصت الرسالة برسل الإنس ف «منكم» في قبيل الجن مسلوبة ، كما لو اختصت برسل الجن كانت «منكم» في قبيل الإنس مسلوبة.( فرقان في تفسير القرآن بالقرآن والسنّة - ج ١٠)