Ve böylece biz, her ülkede (büyüklük taslayan, kibirlenen ve kendilerini imtiyazlı gören) oranın ileri gelenleri, oralarda hileler çevirip (halkı) aldatmalarından ötürü oranın suçluları kıldık (suçlu olduklarına hükmettik). Oysa (hileler ve düzenler kurup halkı aldatanların) çevirdikleri entrikalar, yalnız kendi aleyhlerine olur da, farkına varmıyorlar.*
(*) Aşağıda da geçtiği gibi (ليمكروا) ’’liyemkürü’’üzerindeki [lâm/li] edatı,’Lam’ı talil’’, yani gerekçe harfi olup fiili muzari olan (يمكروا)’’ yemkürü’’ üzerine geldiğinden dolayı buradaki (يمكروا)’’yemkürü’’ üzerinde bir harfi masdar (fiil manasında olan bir kelimeyi, masdar manasına çeviren) olan (أن)’’en’’ harfinin mudmar (gizli olarak) gelmesi gerekli olur. Bu nedenle bu cümle (لان يمكروا)’’ li en yemkürü’’ şekline girer ve bu harfi masdar olan (أن) ’’en’’, buradaki fiili, mastar olarak tevil eder. Ayrıca Arapçada iki çeşit mastar vardır. 1 Sarih (açık) mastar. İnmek نُزُولٌ, anlamak فَهْمٌ - نزوله inmesi, فهمه anlaması, 2. Muevvel mastar (mastar olarak tevil edilmiş /mastar anlamı verilmiş). أَنْ’en’’ harfi ile muzari fiili bir araya gelmesinden oluşur. أنْ يَنْزِلَ inmesi, أنْ يَفْهَمَ anlaması gibi! Ve bazen de (أن) fiili muzari üzerinde gizli olarak gelir. Buna dair birkaç örnek verelim:(ليمكروا أي لان يمكروا - والتقدير أي لاجل مكرهم - ليغفرلك الله أي لاجل غفرانه لك) İşte buralarda fiili muzari mastar olarak tevil edilmiştir. Bu nedenle ayetin tefsiri aşağıdaki gibi olur: ‘’O geçmiş ülkelerin ileri gelenleri, oralarda hileler çevirip insanları aldatmalarından dolayı, biz de onları oraların suçluları yaptık/suçlu olduklarına hükmettik’’şeklindedir. Not: Bu ayetle ilgili meallerin çoğu hatalıdır.
(وَكَذَلِكَ جَعَلْنَا فِي كُلِّ قَرْيَةٍ أَكَابِرَ مُجَرِمِيهَا لِيَمْكُرُوافيها) أي لاجل مكرهم فيها جعلنا أكابيرها مجريميها ) (لِيَمْكُرُوا) مضارع منصوب بأن المضمرة بعد لام التعليل. والمصدر المؤول من أن والفعل في محل جر باللام، والجار والمجرور متعلقان بالفعل (جَعَلْنا) والواو فاعل (فِيها) متعلقان بيمكروا (إعراب القرآن تفسير سورة الأنعام من ...) أي : ومثل أولئك الكفرة الذين هم صناديد مكة ومجرموها ، جعلنا في كل قرية أكابرها المجرمين ; أي : جعلناهم متصفين بصفات المذكورين (تفسير أبي السعود ) (لِيَمْكُرُوا) مضارع منصوب بأن المضمرة بعد لام التعليل. والمصدر المؤول من أن والفعل في محل جر باللام، والجار والمجرور متعلقان بالفعل (يمكروا) والمصدر المؤول (أن يمكروا) في محلّ جر باللام متعلق ب (جعلنا) لِّيَغْفِرَ لَكَ ٱللَّهُ مَا تَقَدَّمَ مِن ذَنبِكَ الخ (سورة الفتح )٢ وقوله: {ليغفر لك الله} {لك}. والتقدير: إنا فتحنا فتحاً مبيناً لأجلك لغفران الله لك وإتمام نعمته عليك، وهدايتك صراطاً مستقيماً ونصرك نصراً عزيزاً...) والمعنى: يسرنا لك هذا الفتح لغفران الله لك ولإِتمام النعمة عليك، وهدايتك إلى الصراط المستقيم، ولنصرك نصرا عزيزا (تفسير الوسيط)