Duhâ Sûresi 6. Ayet Meali

Hz. Muhammed (s.a.a)'in babası Abdullah, kendileri dört yaşındayken vefat etmişti.  

Hz. Muhammed daha doğmadan anne rahminde iken babası Abdullah’ın ölümüyle yetim kalmış ve dünyaya yetim olarak gelmişti. Henüz altı yaşındayken de annesini kaybederek öksüz kalmıştı. Hem anneden hem de babadan öksüz kalan Hz. Muhammed dedesi Abdülmuttalib’in yanına yerleşmişti. Sekiz yaşında dedesi Abdülmuttalib’i de kaybedince erginlik ve olgunluk çağına kadar amcası Ebu Talip’in yanında kalmıştı. Bu ayet muhtemelen bu serüveni anlatmaktadır.   

1 Yetim, esasen; “küçükken babası ölen çocuk,” demek olup bunda, “tek başına yalnız kalmış olmak” manası vardır. İstiare olarak ise; “benzersiz ve nadir bulunan kıymetli şey” demektir. Son derece kıymetli inciye de “dürr-i yetim” denilir. Yukarıdaki tercüme bu anlamın daha uygun olduğu düşünülerek yapılmıştır. Yani, O Allah, “Seni halk içinde benzersiz, imkân sedefinden eşsiz olarak seçip de kalbini kendisine çevirmek suretiyle koruma ve himayesinde barındırmadı mı?” anlamı da verilebilir. Bu âyetin anlamı; “O seni yetim iken bulup, barındırmadı mı?” diye de yapılabilir.  

3 Muhtemelen Muhammed (s)’in, babasının ölümünden birkaç ay sonra doğduğu ve daha altı yaşındayken de annesinin öldüğü gerçeğine işaret. Ancak, bunun dışında, her insan şu veya bu anlamda bir “yetim”dir, çünkü herkes “yalnız yaratılmış”tır (karş. 6:94) ve “Kıyamet Günü Allah’ın huzuruna yalnız/tek başına çıkacaktır” (19:95).  

[5778] Yani: “yetim olarak dünya sahnesine çıkarıp”. 6-8. âyetlerde “yetim olma”, “yolu kaybetme” ve “ihtiyaç” Allah’a nisbet edilmezken, “sığınak olma”, “doğru yola yöneltme” ve “müstağni kılma”nın Allah’a nisbet edilmesinin üzerinde durmak gerekir.  

(Resulullah s.a.s.’ın babası vefat etmiş, anası ile beraber 8 yıl dedesinin yanında kalmışlardı.)  

[*] İstifhamın takriri olması ve sonraki âyetlerin mealleriyle uyum sağlaması sebebiyle bu meal verilmiştir  

6181 Judge the future from the past. Allah has been good to you in your past experience: trust His goodness in the future also. Again, there is a particular and a general meaning. Three facts are taken from the Prophet's outer life by way of illustration. Metaphorically they also apply to us. And further, the outer facts are themselves types for the spiritual life. See notes below. 6182 (1) There is the case of the orphan, literally and figuratively. Our Prophet was himself an orphan. His father 'Abd Allah died young before the child was born, leaving no property. The Prophet's mother Aminah was in ailing health, and he was chiefly brought up by his nurse Halimah. His mother herself died when he was only six years old. His aged grandfather 'Abd al Muttalib treated him as his own son, but died two years later. Thereafter his uncle Abu Talib treated him as his own son. He was thus an orphan in more senses than one, and yet the love he received from each one pf these persons was greater than ordinary parental love. Each one of us is an orphan in some sense or another, and yet someone's love and shelter come to us by the grace of Allah. In the spiritual world there is no father or mother: our very first sustenance and shelter must come from the grace of Allah.