A'râf Sûresi 85. Ayet Meali

Midyan, Hz. İbrahîm'in Katura'dan doğan oğludur (Tekvin, 29, 1-4). Medyen adlı şehir, ihtimalen bu zatın ismini taşımaktadır. 28. Sûrenin 25-29. âyetlerinde Hz. Mûsâ'nın, Hz. Şuayb'in kızını aldığı bildirilir. Ahd-i Atıyk'te, Mûsâ'nın kaynatası, Medyen kâhini Yetro'dur (Huruc, 3, 1). Bu takdîrde Medyen kavmine gönderilen Şuayb Peygamberin bu zat olması gerekir. Ahd-i Atıyk'ın Huruc bölümünde Şuayb'e ait başka bilgiler de vardır (28).  

bk. Kur’ân-ı Kerim, 83/1-6.  

Bkz. 11/84, 29/36Hz. Şuayb, Medyen ve Eyke halklarına peygamber olarak gönderilmiştir. Medyen toprakları, Hicaz’ın kuzey batısında, oradan Kızıldeniz’in doğu sahiline, güney Filistin’e Akabe Körfezi’ne ve Sina Yarımadası’nın bir bölümüne kadar uzanan bölgede yer alır. Medyen aynı zamanda İbrahim Peygamberin oğlunun da ismidir. Bunun torunlarına Medyen halkı, yaşadıkları yere de Medyen denmiştir. Medyenliler putperest olmakla beraber hırsızlıkta, vurgunda, hilekârlıkta ve insan haklarını ihlalde tarihe geçmişlerdir. Hz. Şuayb, Hz. İbrahim’in torunlarından Mikail’in oğludur. Annesi Hz. Lut’un kızıdır. Şuayb peygamber kızı Safura’yı Hz. Musa ile evlendirerek aynı zamanda onun kayınbabası olmuştur.  

 Medyen, İbrahim (a.s.)ın oğlunun adıdır. Bunun torunlarına Medyen kabilesi, bu kabilenin ikamet ettiği şehre de Medyen şehri denilmiştir. Bu şehir, Filistin ile Hicaz arasında ve Kızıldeniz sahilinde bulunmakta idi.  

* Bu kardeşlik soy veya kavmiyet kardeşliğidir. Din kardeşliği değildir.  

1- Kanıt içeren; açıklayıcı, açığa çıkarıcı bilgi. 2- İyi niyetli ve yapıcı olun, yıkıcı ve kötü niyetli olmayın.  

(1)Medyen şehri adını, orada yaşayan kabîlenin ataları ve İbrâhîm (as)’ın oğlu olan Medyen’den almıştır. Kavmine çok güzel nasîhatler eden ve te’sirli cevablar veren Şuayb (as)’a bu husûsiyetinden dolayı “peygamberlerin hatîbi” denilmiştir. İsmi Süryânîce “Beyrut” ile aynı ma‘nâda olan Şuayb (as), Medyen ahâlisi ile Ashâb-ı Eyke denilen iki ayrı ümmete peygamber olarak gönderilmiştir. Bu kavimlerin küfür ve isyanlarının kesilmemesi üzerine onlara bedduâ etmiş ve Medyen ahâlisi şiddetli bir sarsıntı ile, Ashâb-ı Eyke de ateş yağdıran bir bulut tarafından helâk edilmişlerdir. (Kurtubî, c. 4/7, 247-251)  

(*) Hz. Şuayb, Medyen ve Eyke halklarına peygamber olarak gönderilmiştir. Medyen halkı Tevrat’ta Midian’lılar (İngilizce: Midianites) adıyla anılan kavimdir. Bugünkü Suriye’nin güneyi ile Ürdün ve Hicaz’ın kuzeyine denk gelen alanda oturdular… (Vikipedi, özgür ansiklopedi) Medyen halkı, yaşadıkları yere de Medyen denmiştir. Medyenliler putperest olmakla beraber hırsızlıkta, vurgunda, hilekârlıkta ve insan haklarını ihlalde tarihe geçmişlerdir.  

[4] Alış verişte hiyanet etmeyin, herkesin hakkı ne ise verin.  

Medyen Hz. Şuayb’ın peygamber olarak görevlendirildiği şehirdi. [Medyene] kelimesi Kur’an’da 10 kez geçmekte, bir kısmında Hz. Musa ile ilgili kıssalarda yer almakta, diğer geçtiği yerlerde Hz. Şuayb’ın tebliği bağlamında yer almaktadır. Medyen’in aslında Hz. İbrahim’in çocuklarından birisi olduğu, nüfus artınca çocuklarının isminin şehre verildiği rivayet edilmektedir. Bu bağlamda Hz. Şuayb’ın nesebinin de Şuayb b. Nüveyb b. Medyen b. İbrahim Halîlullâh olduğu ifade edilmektedir.,Yüce Allah tıpkı Hz. Hud ve Hz. Salih’te olduğu gibi Hz. Şuayb’ı da kavmine göndermesiyle ilgili olarak [ehâhum] “kardeşleri” ifadesini kullanmakta, böylece her peygamberin kendi kavminden seçildiği mesajını vermektedir. Bu kardeşlik inançla ilgili değil, o toplumdan olduğunu ortaya koymak bakımındandır Benzer mesajlar: Hûd 11:85; Şu‘arâ 26:183.  

1 Medyen: Hz. İbrahim (a.s.) soyundan gelen Medyen’in neslinden bir kavim olup Şab Denizi civarında, onun kurduğu Medyen şehrinde yaşamışlardır. Kur’ân-ı Kerim’de Medyen kelimesi on defa geçer. Hz. Musa (a.s), Medyen’de yıllarca kalmıştı. O, Firavun ve Mısır halkının zulmünden Allah’a iltica edip Medyen’e yöneldi. Medyen suyu başında hayvan sulama sırasına girememiş iki kızın hayvanlarını sulayıverdi. Babaları o zaman ihtiyarlamış olan bu iki kızdan biriyle evlenip burada sekiz yıldan az olmayan uzun bir süre kaldı. (Kasas: 22-30) Bu topluma Şuayb (a.s) Peygamber olarak gönderilmiştir. Bu kavmin en büyük özelliği, ticaretle meşgul olmaları ve ölçüyü, tartıyı eksik tutmalarıdır ve onlar da helak edilmişlerdir. Bk. (Hûd: 84-95, Ankebut: 36-38)2 Şuayb (a.s): Kur’an’da Medyen halkına gönderildiği bildirilen peygamberdir. İbnu Sa‘d, onun Hz. Sâlih’ten sonra, Hz. Mûsâ ve Hârûn’dan önce peygamber olarak gönderildiğini nakleder. Şuayb isminin “şa‘b” (kabile, halk) veya “şi’b” (vadi, yol) kelimesinin küçültme şekli (ism-i tasgîr’i) olduğuna dair görüşler bulunmakla birlikte (Kurtubî) peygamber isimlerinin küçültme formunda gelmesi uygun görülmediğinden ismin aslının bu olduğu görüşü tercih edilmiştir. Kur’an’da Şuayb adı on bir yerde geçer. İslâm kaynaklarında Hz. Şuayb’ın peygamberlik görevi yaptığı yerin Hûd ve Sâlih peygamberlerin yurdu gibi Kuzeybatı Arabistan ve Akabe körfezinin doğu kıyıları olduğu kabul edilir. Medyen kavminin Hz. Şuayb’ın yaptığı uyarıları dikkate almaması yüzünden şiddetli bir deprem (A‘râf: 91, Ankebût: 37), şiddetli bir ses (Hûd: 94) ve “gölge günü” azabı ile (Şuarâ: 189) yok edildiği, bu cezadan sadece Şuayb’a inananların kurtulduğu bildirilir. Hz. Şuayb ve ona inananlar bazılarına göre Mekke’ye gitmişler ve orada ölmüşler, bazılarına göre ise aynı yerde yaşamaya devam etmişlerdir.  

67 Hz. Şuayb’ın, Kitâb-ı Mukaddes’de (Çıkış ii, 18) “Allah’a inanan” anlamına Reu-el olarak da sözü geçen, Hz. Musa’nın kayınbabası Jethro olduğu söylenmektedir: Medyen -Kitâb-ı Mukaddes’e göre Midian- bölgesi bu günkü Akabe Körfezi’nin kuzeyinden Sina Yarımadası’nın içlerine ve Ölü Deniz’in doğusunda Moab dağına kadar uzanıyordu, sakinleri ise Arapların Emur (Amorite) koluna mensup kabilelerdi.68 Lafzen, “İnsanlara mal ve eşyalarını eksik vermeyin”: hem maddî haklara, hem de ahlakî ve toplumsal haklara riayeti belirten bir ifade. “Bütün işlerinizde” şeklindeki bizim ilavemiz için bkz. 6. sure, 150. not.  

[1218] Medyen, Kızıldeniz kıyısında Akabe körfezinin doğusunda yer alan bir şehirdir. Josephus, Eusebius ve Batlamyus (Ptolemi) bu kentten ayrı ayrı söz ederler. Eski Ahid’de Medyen adlı bir kent geçmemektedir. Ne ki, Midyan isminde bir kabileden ve onun soy kütüğünün varıp kendisine dayandığı Midyan adlı kişiden söz edilir. Sadece bir ses benzerliği değilse -muhtemelen Medyenlilerin büyük atası- Midyan, Eski Ahid’e göre Hz. İbrahim’in Katura’dan olma oğludur (Tekvin 25:2). Hz. Şuayb Hz. Musa’nın üstadı, işvereni ve kayınpederidir. Allah Rasûlü onu “rasullerin hatibi” olarak nitelendirmiştir (Medyen’le ilgili bir not için bkz: 28:22). [1219] La tebhasû: “..eksiltmeyin, değerini düşürmeyin!”. Taberî’ye göre “İnsan hakkına tecavüz etmeyin!” [1220] Zımnen: Allah’ın sizin için hayırlı olandan başkasını önermeyeceğine olan güveniniz tam ise. Bu anlamda “inkâr” açık bir güvensizliktir. Bu âyetin bağlamında, imana ahlâkî karşılığı olan “güven” anlamı vermek bizce âyetin maksadına daha uygun görünmektedir. Kur’an’da Allah için kullanılan el-Mü’min sıfatı da, teolojik karşılığı olan ‘inanmakla’ ilgili değil, ahlâkî karşılığı olan ‘güven vermekle’ ilgilidir (Krş: 2:100).  

1053 "Madyan" may be identified with "Midian." Midian and the Midianites are frequently mentioned in the Old Testament, though the particular incident here mentioned belongs to Arab rather than to Jewish tradition. The Midianites were of Arab race, though, as neighbours of the Canaanites, they probably intermixed with them. They were a wandering tribe; it was Midianite merchants to whom Joseph was sold into slavery, and who took him to Egypt . Their principal territory in the time of Moses was in the northeast of the Sinai Peninsula , and east of the Amalekites. Under Moses the Israelites waged a war of extermination against them: they slew the kings of Midian, slaughtered all the males, burnt their cities and castles, and captured their cattle (Num. 31:7-11). This sounds like total extermination. Yet a few generations afterwards, they were so powerful that the Israelites for their sins were delivered into the captivity of the Midianites for seven years; both the Midianites and their camels were without number and the Israelites hid from them in "dens . . . caves, and strongholds" (Judges 7:1-6). Gideon destroyed them again, (Judges 7:1-25), say about two centuries after Moses. As the decisive battle was near the hill of Moreh, not far south of Mount Tabor, we may localise the Midianites on this occasion in the northern parts of the Jordan valley, at least 200 miles north of the Sinai Peninsula. This and the previous destruction under Moses were local, and mention no town of Midian . In later times there was a town of Madyan on the east side of the Gulf of 'Aqaba. It is mentioned in Josephus, Eusebius, and Ptolemy: (Encyclopaedia of Islam). Then it disappears from geography. In Muslim times it was a revived town with quite a different kind of population, but it never flourished. The Midianites disappeared from history. 1054 Shu'ayb belongs to Arab rather than to Jewish tradition, to which he is unknown. His identification with Jethro, the father-in-law of Moses, has no warrant, and I reject it. There is no similarity either in names or incidents, and there are chronological difficulties (see 1064 below). If, as the Commentators tell us, Shu'ayb was in the fourth generation from Abraham, being a great-grandson of Madyan (a son of Abraham), he would be only about a century from the time of Abraham, whereas the Hebrew Bible would give us a period of four to six centuries between Abraham and Moses. The mere fact that Jethro was a Midianite and that another name, Hobab, is mentioned for a father-in-law of Moses in Num. 10:29 , is slender ground for identification. As the Midianites were mainly a nomad tribe, we need not be surprised that their destruction in one or two settlements did not affect their life in wandering sections of the tribe in other geographical regions. Shu'ayb's mission was apparently in one of the settled towns of the Midianites, which was completely destroyed by an earthquake (7:91). If this happened in the century after Abraham, there is no difficulty in supposing that they were again a numerous tribe three or five centuries later, in the time of Moses (see last note). As they were a mixed wandering tribe, both their resilience and their eventual absorption can be easily understood. But the destruction of the settlement or settlements (if the Wood or Ayka was a separate settlement, see n. 2000 to 15:78) to which Shu'ayb was sent to preach was complete, and no traces of it now remain. The name of the h ighest m ountain of Yemen , Nabi Shu'ayb (11,000 ft.) has probably no connection with the geographical territory of the nomad Midianites, unless we suppose that their wanderings extended so far south from the territories mentioned in the last note.