A'râf Sûresi 46. Ayet Meali

bk. Kur’ân-ı Kerim, 57/13.  

6.A`raf burçlar anlamına gelmektedir. Ancak A`raf kelimesi cennet ile cehennem arasındaki bir yerin özel adı olarak kullanılmaktadır. Bu adın sözlük anlamından A`raf`ın burçlar üstünde bir yer olduğu anlaşılmaktadır.  

[134] A‘râf hakkında geniş bilgi için bk. Bayraklı, KUR’ÂN TEFSÎRİ, VII, 149-153.  

Bkz. 7/48, 57/13Ayette geçen “A’raf” terimi “urf” sözcüğünden türetilmiş olup “arf” kelimesinin çoğuludur. “Kule, burç, duvar, sırt, tepe” gibi anlamlara gelir. Bu âyetle beraber Kur’an’da iki defa geçmektedir (Â’raf 7/48). Çoğul anlamıyla yüksek tepeler, yüksek burçlar ya da platformlar olarak ifade edilen Â’raf’ın cennet ile cehennem arasındaki bir yerin özel adı olarak kullanıldığı söylenmektedir. A’raf ehlinin kimler olduğu hakkında muhtelif görüşler olmakla beraber tefsircilerin çoğuna göre; iyilikleri ile kötülükleri eşit olanlar Allah’ın takdir edeceği bir zamana kadar burada bekletilirler. Bu bekleme esnasında cennete girecekleri kesinleşmiş ama henüz yerleşimleri yapılmamış olan cennet ehline özenerek selam verirler. Bir sonraki ayette görüldüğü gibi cehennem ehlini görünce de korku ve endişe ile Allah’a sığınırlar. Ancak 48 ve 49. ayetlerle birleştirildiğinde Â’raf’ta bulunanların ma’ruf insanlar ya da melekler olabileceğini düşünmek de mümkündür.  

216. Bu “sur” ile ilgili olarak ayrıca bakınız: Hadîd sûresi, âyet, 13.217. A’râf, yüksek yerler, yüksek mevkiler demektir. Bazı müfessirler, “A’râf” ile cennet ve cehennem arasındaki surun yüksek yerleri ve sırtlarının kastedildiğini ifade etmektedirler.  

 A’râf: Cennetle cehennem arasında yüksek bir alandır ki, sevapları ile günahları eşit olanlar Allah’ın dilediği bir zamana kadar burada kalacaklar; daha sonra Allah’ın affına nâil olarak onlar da cennete gireceklerdir.  

* A’râf; Âyet-i kerîmede geçen “A’raf” terimi “urf” sözcüğünden türetilmiş olup “arf” kelimesinin çoğuludur. “Kule, burç, tepe” gibi anlamlara gelir. Çoğul anlamıyla yüksek tepeler, yüksek burçlar olarak ifade edilen Â’raf, cennet ile cehennem arasındaki bir yerin özel adıdır. A’râf ehli; Mizanda, sevap ve günahları birbirine eşit gelmiş, bu sebeple Allah’ın takdir edeceği bir zamana kadar cennet ile cehennem arasındaki A’râf denilen yerde bekletilen ve sonunda Allah Teâlâ’nın rahmetiyle cennete girecek olan Müslüman kimseler.  

1- Perde, engel.  

(2)A‘râf ehli’nin kimler olduğu hakkında muhtelif görüşler vardır. Bunlar, sevabları ile günahları birbirine denk olup, bir müddet orada kalan veya hesabları uzayan yâhut vazîfeleri sâdece bu nidâ olan birtakım kullardır. Daha sonra Cenâb-ı Hakk, fazlıyla, bunları da Cennete koyar. (Celâleyn Şerhi, c. 3, 42-43)  

(*) A`raf burçlar anlamına gelmektedir. Ancak A`raf kelimesi cennet ile cehennem arasındaki bir yerin özel adı olarak kullanılmaktadır. Bu adın sözlük anlamından A`raf`ın burçlar üstünde bir yer olduğu anlaşılmaktadır. Ayrıca A’raf ehlinin kimler olduğu hakkında Kur’an açıkça belirtmediği için hakkında farklı rivayetler vardır. Ama 46. ayetten 49. ayette kadar birlikte değerlendirdiğimizde ayetlerin siyak ve sibakı açısından en isabetli görüş Ebu Müslim ve Ebu Miclez gibi bazı müfessirlerin görüşleridir: Bunlara göre; o gün Araf üzerinde/ cennet ve cehennem arasındaki ara bölgede beşer suretinde bazı görevli melekler bulunur. Zaten buradaki (رجال)’’rical’’kelimesi erkekler anlamında olmayıp, şahıslar ve kimseler anlamındadır. Bu nedenle o gün bu görevli melekler beşer suretine girecekleri için bunlara rical denilmiştir. وقال أبو مجلز: أصحاب الأعراف هم رجال من الملائكة يعرفون أهل الجنة وأهل النار. ومعنى كونهم رجالا - فى قول أبى مجلز أى: فى صورتهم. (الوسيط في تفسير القرآن الكريم) وبعض المفسّرين حمل الرّجال على المجاز بمعنى الأشخاص من الملائكة، أطلق عليهم الرّجال لأنّهم ليسوا إناثاً كما أطلق على أشخاص الجنّ في قوله تعالى: { وأنه كان رجال من الإنس يعوذون برجال من الجن } [الجن: 6] فيظهر وجه لتخصيص الرّجال بالذّكر تبعاً لما في بعض تلك الأحاديث التي أشرنا إليها (التحرير والتنوير) وعن أبـي مسلم أنهم ملائكة يرون في صورة الرجال لا أنهم رجال حقيقة لأن الملائكة لا يوصفون بذكورة ولا أنوثة (روح المعاني – الالوسي)  

[2] Tepecikler.  

(Sevaik’ul Muhrike s.101’de İbn-i Hacer (Şafii), Sa’lebi’nin tefsirinden naklen İbn-i Abbas’ın bu ayetin tefsirinde şöyle dediğini rivayet etmektedir: “A’raf, sırat köprüsünün üstünde olan yüksek bir dağdır. O dağın üzerinde Abbas, Hamza ve Ali bin Ebi Talib ve Cafer-i Tayyar dururlar. Kendilerini sevenleri yüzlerinin (nurundan) beyazlığından ve kendilerine buğz edenleri ise yüzlerinin kara olmasından tanırlar.” İmam Cafer Sadık ise şöyle buyurmuştur: “A’raf üzerinde duracak olanlar Ehl-i Beyt İmamları’dır.”)  

Sureye adını veren [el-a‘râf] kelimesi, horozun ibiği veya atın yelesi gibi “yüksek yer”, “cennetle cehennem arasındaki yüksek surun en tepesi” veya “bilgililer” anlamına gelmektedir. Burası henüz cennete girememiş, ancak girmeyi çok isteyen kişilerin bir anlamda sıkıntı çektikleri ve özlem içerisinde cennete girmeyi bekledikleri yer olarak yorumlanabilir.  

1 Hesap günü, cennetliklerle cehennemlikler arasında (Hadid: 13) de belirtilen bir perde veya sur olacaktır.2 A’raf: “Arf” kelimesinin çoğuludur. Arf ise; yüksek yer, burç, sırt, tepe demektir ki bu münasebetle atın yelesine, horozun ibiğine “arf” denilmiştir. Buna göre A’raf: Cennet ile Cehennem arasında üzerinde bazı kimselerin bulunacağı yüksek ve şerefli bir yer, demektir. Hasan El-Basrî: “Cennetliklerle cehennemlikleri simalarından tanıyan bir takım kimselerin bulunduğu yer demektir. Belki de şimdi aramızda olanları vardır.” demiştir. Yoksa a’raf, bazılarının zannettikleri gibi cennete de cehenneme de girecekleri belli olmayan bir ara sınıfın kaldığı ve ne olduğu tam olarak bilinmeyen bir yer değildir. Yani bu a’raftakiler; Peygamberler, şehitler, âlimler veya insan sûretinde görünen melekler gibi dereceleri yüksek bir takım kimselerdir. Ve onlar, Cennetlik olup da henüz Cennete girmemiş ama cennete girme ümidinde bulunan kimselere, cennete gireceklerini müjdeleyeceklerdir. Belki de şefâatin fiili uygulaması bu olacaktır.  

36 Hicâb sözcüğü bir engel, bir mani olarak iki nesne arasına giren, iki nesne arasında bulunan şey demektir; hem somut hem de soyut anlamda kullanılabilir.37 Sureye ismini veren a‘râf terimi, bir bu ayette, bir de bu surenin 48. ayetinde olmak üzre bütün Kur’an’da yalnızca iki kere geçmektedir. Terim ‘urf sözcüğünün çoğuludur. İlk sırada “tanıma, bilme, tasdik” ve “basîret, feraset: eğriyi doğruyu ayırd etme; muhakeme, idrak, seziş” gibi anlamlara ya da anlam gruplarına karşılık gelen ‘urf sözcüğü, aynı zamanda, bir şeyin, bir nesnenin en üstte, en yukarıdaki (ve dolayısıyla en göze çarpan) bölümü anlamında da kullanılır: sözgelimi horozun ‘urf’u ibiği, atınki ise yelesidir. Kelimenin bu deyimsel kullanımına dayanarak pek çok müfessir, ayette geçen a‘râf terimini, bir duvar veya surun üst kısmı, ya da burçları olarak yorumlamışlar ve ayette bununla dile getirilmek istenen şeyi ayetin baş kısmında geçen hicâb (engel, bariyer, perde) kavramıyla özdeşleştirmişlerdir. Buna rağmen, sözcüğün ilk anlam gruplarından yola çıkılarak varılan yorum, yani, ‘urf’u kısaca “eğriyi doğruyu ayırd etme” ve onun çoğulu olan a‘râf’ı da “eğriyi doğruyu ayırd etme gücü, yetisi” olarak değerlendiren yorum her bakımdan çok daha makul gözükmektedir. Nitekim, Râzî’nin de açık bir olumlamayla kaydettiği üzre Hasan Basrî, Zeccâc gibi ilk dönem bazı büyük Kur’an müfessirleri de bu yorumu benimsemişlerdir. Bu müfessirler ısrarla, ‘ale’l-a‘râf ifadesinin, “bilgi ve irfan sahibi olan” yahut “kendisine (eğriyi-doğruyu) ayırd etme yetisi verilmiş olan” anlamındaki ‘alâ ma‘rife ifadesiyle eş anlamlı olduğunu belirtmişler; ve bu vasıfla nitelendirilen kimselerin, dünya hayatlarında eğriyi doğruyu (taşıdıkları işaretlerden, belirtilerden çıkararak) ayırd edebilen ama eğri ile doğru arasında kesin tavır ve tercihlerini koymayan, kayıtsız, ilgisiz ya da çekimser kimseler olduklarını ifade etmişlerdir. Bunların bu ilgisiz, çekimser tutumları kendilerini çok iyilik yapmaktan olduğu kadar çok kötülük yapmaktan da alıkoymuş ve sonuç olarak, ayetin devamında görüleceği üzere, böyle kimseler ne cennete ne de cehenneme müstehak olabilmişlerdir. (Hem Taberî hem de İbni Kesîr bu ayetle ilgili yorumlarında, bu görüşü destekleyen muhtelif Hadis rivayetleri kaydetmişlerdir.) -Hem bu ayetin devamında hem de 48. ayette geçen ricâl isminin (lafzî karşılığı: erkekler, adamlar) bu anlam örgüsü içinde kadın-erkek her iki cinsi işaret ettiği aşikardır.  

[1189] Sûreye isim olan A’râf hakkında tartışmalı rivayetler bir yana, kelime “tanıma, bilme” anlamındaki ‘urften türetilmiştir. Atın yelesine, horozun ibiğine en tanınan alameti olduğu için ‘urf denilmiştir. “Duvar, sur, burç, kule, platform” gibi göz önünde olan ve bakınca göze çarpan her şey için kullanılmıştır. ‘Ale’l-a’râfı “marifet yeteneği”, ashâbu’l-a’râfı da “marifet sahipleri” olarak anlayan Hasan Basri gibi otoriteler tercihimizin gerekçesidir (Krş: Râzî). [1190] Bu ibareyi klasik tefsirlerin sıkıntılı “Araf” tezi üzerine değil, Süddi’nin bağlama uygun olan yorumu üzerine inşâ ettik (Zâdu’l-Mesîr).  

A’râf: Arf’in çoğuludur. Yüksekçe olan her şeye arf denilir. Meşhur görüşe göre A’râf, cennet ile cehennem arasındaki sûrun yüksek tepeleri, demektir. Hasan el-Basrî (r.h) demiştir ki: A’râf, marifet kelimesinden olup cennetliklerle cehennemlikleri simalarından tanıyan kimseler demektir. Hasılı A’râf hakkında iki görüş vardır: Birincisi Ebû Huzeyfe ve diğer bazı zevattan rivâyet edildiği üzere bunlar, amelde kusur etmiş ve mizanda iyilikleri ile kötülükleri eşit gelmiş, Allah’ı bir tanıyan kimselerdir ki cennet ile cehennem arasında bir süre kalırlar. Sonra Hak Teâlâ, haklarında bir hüküm verir. İkincisi: Bunlar peygamberler (a.s.), şehitler, hayırlılar, âlimler gibi yüksek dereceli zatlardır. Âyetin sonundaki lem yedhulûhâ (henüz cennete girmemiş olanlar) birinci görüşe göre, A’râf ehlini tavsif eder: Yani cennetlikler cennete girmiş, bunlar girmemişlerdir. Fakat arzu ve ümid ederler. Onlara özenirler de “Selâm ve selâmet size!” derler. İkinciye göre ise, o sırada cennet ehlinin halidir. Yani henüz cennete girmemiş ve girmek ümidinde bulunmuş oldukları sıradadır ki A’râf ehli, onları selâmete ereceklerine dair müjdelerler.  

[*] Bunlar, henüz cehennemde olup Allah'ın sözü gereği ebedi cehennem cezası almamış olanlardır. O söz Allah'ın şirk günahı dışında kalanları bağışlayacağı sözüdür (Nisa 4/48). Tevbe etmeden ölündüğü takdirde bağışlaması olmayan diğer günahlar da şirk gurubundan olup esas itibariyle Allah ile kulu arasındaki bağı kopartmak, Allah'tan başkasına kul olmak, kendi kibrini veya kurgusunu ilah veya din edinmektir. Ölüm gerçekleştikten sonra hiçbir şekilde affedilmesi mümkün olmayan günahlar için bakınız: Nisa 4/116, Muhammed 47/34, Maide 5/72  

(9) “Yüksek yerler” anlamına gelen A’râf hakkında çeşitli görüşler ileri sürülmüştür. Bir kısım bilginlere göre, A’râf ehli, Cennetliklerle Cehennemlikleri yüzlerinden tanıyan, yüksek mertebe sahibi kişilerdir. Meşhur olan görüş ise, A’râf ehlinin iyilik ve kötülükleri eşit gelen ve bu sebeple Cennete giremeyen kimselerden ibaret olduğu yönündedir ki, bir süre sonra Allah bunları lütuf ve rahmetiyle Cennetine alır.  

1025 This is a difficult passage, and Commentators have interpreted it in different ways. Three distinct schools of thought may be discerned in the interpretation. (1) One school thinks that the men on the Heights are Angels, or such men of exalted spiritual dignity (e.g., the great Prophets), as will be able to know the souls at sight as regards their spiritual worth: the Heights will be their exalted stations, from which they will welcome the righteous with a salutation of peace, even before the righteous have entered heaven; the salutation of peace being itself an assurance of salvation to those whom they salute. (2) Another school of thought thinks that the men on the Heights are such souls as are not decidedly on the side of merit or decidedly on the side of sin, but evenly balanced on a partition between heaven and hell. Their case is yet to be decided, but their salutation to the righteous is a wistful salutation, because they hope for Allah's Mercy. (3) The third line of interpretation, with which I agree, is close to the first, with this exception, that the partition and the Heights are figurative. The higher souls will rejoice at the approaching salvation of the righteous.