A'râf Sûresi 26. Ayet Meali

bk. Kur’ân-ı Kerim, 57/25.  

[132] Takva elbisesi hakkında geniş bilgi için bk. Bayraklı, KUR’ÂN TEFSÎRİ, VII, 98-99.  

Bu ayetten anlaşılıyor ki; örtünme duygusu fıtridir ve ilk insanla başlamıştır. Öyle birilerinin iddia ettiği gibi “ilkel insanlar çıplaktı” şeklindeki iptidai düşünceler asla doğru değildir. Allah’ın takva elbisesine vurgu yapması; elbisenin, bir cazibe ve övünme aracı haline getirmek veya karşı cinsi tahrik etmek ya da ilgi çekmek için değil; maddi, manevi ve ahlaki anlamda dış etkenlerden korunmak için gerekli olduğunu göstermek içindir.  

 Takvâ elbisesi, bazı âlimler tarafından hayâ, salih amel, yüzdeki hoş çehre, tevazu belirtisi olan sert ve yün elbise, harbte giyilen zırh ve miğfer, Allah korkusu, emrettiği ve yasakladığı konularda Allah’tan sakınmayı şiar edinme şekillerinde yorumlanmıştır. Buna, takvâyı hatırlatan ve takvânın gereği olan elbisedir, yorumunu da ekleyebiliriz.  

Her ne hikmetse geleneksel yorumcular burada "beden" olarak çevirdiğimiz kelimeyi "çirkin yerler" olarak çevirmekte ve bunu cinsel organlar anlamında kullanmaktadırlar. Cennette işlediğimiz günah sonucu bedenlenmemiz olumsuz bir olaydı; ama, bedenimizin en önemli ve en "ilginç" parçalarından biri olan cinsel organları "çirkin yerler" olarak tanımlamak yanlıştır. Allah bizi güzel bir biçimde yarattı; cinsel organlarımız dahil. "Beden" veya "vücut" diye çevrilmesi gerektiğine inandığımız "SeVeT" kelimesinin geçtiği diğer ayetler için bak 5:31; 7:20, 22, 27; 20:121.  

1- Bedenlerinizi, (5:31). 2-Elbise. 3- Bağışladık. 4- Takva sahibi, erdemli ve samimi olmak, Kur'an'ı ahlak edinmek.  

(3)“Dünyada sun‘î libâsın (yapma elbisenin) hikmeti, yalnız soğuk ve sıcaktan muhâfaza ve ziynet(süslenme) ve setr-i avrete (avret yerlerini örtmeye) münhasır (sınırlı) değildir; belki mühim bir hikmeti, insanın sâir nev‘lerdeki tasarruf ve münâsebetine (alâkasına) ve kumandanlığına işâret eden bir fihriste ve bir liste hükmündedir. Yoksa kolay ve ucuz, fıtrî (yaratılıştan) bir libas giydirebilirdi.” (Mektûbât, 28. Mektûb, 235-236)Ayrıca Âdem (as)’ın Cennetten çıkarılmasındaki hikmet için, bakınız; (sahîfe 319, hâşiye 2)(4)Müfessirler “takvâ elbisesi” hakkında: Hayâdır, amel-i sâlihtir, Allah korkusudur, harbde koruyucu âletlerdir, ma‘nevî temizliktir gibi çeşitli görüşler ileri sürmüşlerdir. (Râzî, c. 7/14, 55)  

(*) Allah’ın takva elbisesine vurgu yapması; elbisenin, bir cazibe ve övünme aracı haline getirmek veya karşı cinsi tahrik etmek ya da ilgi çekmek için değil; maddi, manevi ve ahlaki anlamda dış etkenlerden korunmak için gerekli olduğunu göstermek içindir. (C. Külünkoğlu Meal Açıklaması) Sadece burada geçen rîş, kuşların tüy ve teleklerine (gövde, kanat ve kuyruk tüylerine) verilen isimdir. İnsana ve eşyaya estetik ve güzellik katan her şey için, özelikle giysi ve örtü için kullanılır (Esâs ve Müfredât). Zımnen: Takvâ, sorumluluk bilinci olarak örtünmenin ruhudur. Takvâsız bir örtünme ruhsuz bir cesettir. Âyet giyinmenin doğuştan medenî olan insanın tabiatı gereği olduğunu ifade eder. Amaç, karşıt cinslerin birbirleriyle ilişkiyi cinsiyet üzerinden değil şahsiyet üzerinden kurmalarıdır. Aksi hâlde ilişki zehirlenir ve bu ilişkiden hasıl olacak katma değer yok olur. Medenî olan Nur 31 ve Ahzab 59’daki tesettür düzenlemeleri, bu âyetle fıtri temelleri gösterilen örtünme sürecinin görünürlüğe ilişkin kemalini ifade eder. (M. İslamoğlu Meali 26.Ayet Açıklaması) عن ابن عباس رضي الله عنه : ( ولباس التقوى ) العمل الصالح - وخشية الله (تفسير ابن كثير) .وأنزلنا الحديد فيه بأس شديد ومنافع للناس أي أنزلنا الإلهام إلى استعماله والدفاع به ، وكذلك قوله : وأنزل لكم من الأنعام ثمانية أزواج أي : خلقها لكم في الأرض بتدبيره ، وعلمكم استخدامها والانتفاع بما فيها (التحرير والتنوير  

[1] İki nevi libas. Biri örtü, diğeri ziynet örtüsü.[2] Allah korkusu, tevhit, iman, haya veya harb elbisesi.  

Bu cümle tesettürün gerçek, tastamam ve anlamlı olmasının ön şartını içermektedir.  

1 Ey Âdemoğulları muhakkak ki Biz, üzerinize avret yerlerinizi örter bir elbise, bir de riş, yani güzellik ve övünme kisvesi yahut servet ve refah indirdik. Âdem ve Havvâ Cennette mahfuz, örtülü ve sakin iken ayıpları açılarak yeryüzüne gelmiş oldukları gibi Âdemoğullarından her biri de ana karnında gizli ve örtülü olarak rızıklandırılıp dururken çırılçıplak yeryüzüne indiler. Sonra da giyinip kuşanıp süslenecek elbise ile koruma ve tesettüre hatta güzelleşme ve süslenmeye imkân buldular.2 Takva elbisesi: Allahtan hakkıyla sakınarak, hayâ duygusu ve Allah korkusu ile giyinmek, demektir. Bu âyete göre; örtünme duygusu fıtridir ve Âdem’le Havva’nın yaratıldığı günden beri de vardır. Yani “ilkel insanların çıplaklığı” gibi bir “ilkel düşünce” İslâm’a tamamen aykırıdır. Bir de elbisenin, bir övünme veya karşı cinsi çıplaklıkla değil de giyinmiş gibi görünerek cezbetme aracı olarak kullanılması da söz konusudur. Bu sebeple de Rabbimiz, takva elbisesinin daha hayırlı olduğunu belirtmiştir.  

17 Lafzen, “kuş-tüyü olarak” -kuş-tüyünün güzelliğinden türetilmiş mecazî bir ifade.18 Lafzen, “Bu (da) Allah’ın ayetlerinden [biri], belki düşünür öğüt alırlar...”, vb.  

[1172] Sadece burada geçen rîş, kuşların tüy ve teleklerine verilen isimdir. İnsana ve eşyaya estetik ve güzellik katan her şey için, özelikle giysi ve örtü için kullanılır (Esâs ve Müfredât). [1173] Zımnen: Takvâ, sorumluluk bilinci olarak örtünmenin ruhudur. Takvâsız bir örtünme ruhsuz bir cesettir. Âyet giyinmenin doğuştan medenî olan insanın tabiatı gereği olduğunu ifade eder. Amaç, karşıt cinslerin birbirleriyle ilişkiyi cinsiyet üzerinden değil şahsiyet üzerinden kurmalarıdır. Aksi hâlde ilişki zehirlenir ve bu ilişkiden hasıl olacak katma değer yok olur. Medenî olan Nur 31 ve Ahzab 59’daki tesettür düzenlemeleri, bu âyetle fıtri temelleri gösterilen örtünme sürecinin görünürlüğe ilişkin kemalini ifade eder.  

Elbiseden de önemli olan, takvâ duygusu ve haya hissidir. Örtülmesi gereken yerleri örtmek, namusu korumanın ilk şartıdır. Çıplaklık, övünülecek bir ilerilik değil, ilkellik ve Cahiliyeye dönüştür, irticadır. Cahiliye dönemi arapları, erkeği kadını, birlikte olarak Kâbe’yi çırıl çıplak tavaf ediyorlar, bunu faziletli bir iş tarzında yapıyorlardı. Çıplaklığı yaymak şeytanın teşviki ile olunca, Allah Teâlâ, örtünmenin ve elbisenin insanın maddî ve manevî süsü olduğunu, şeytana uyup mahrem yerlerini açmamak gerektiğini hatırlatıyor. Allah’ın hikmeti, diğer birçok canlı mahlûkun fıtratına, haya ve örtünme duygusu koymayıp sağlam, güzel ve tâbiî bir elbise vermiştir. Haya duygusu verdiği insanı, yalnız onu çıplak yaratmıştır. Böylece insan, hem örtünme emrini tutmanın sevabına ermekte, hem de dünyadaki halifelik görevini ispatlamaktadır. Çünkü bütün yeryüzüne yayılan hayvan ve bitkilerden ve diğer maddelerden elde ettiği giyecekleri yapıp giymekle, bütün yaratıklar üzerindeki tasarruf ve yönetme gücünü, halifeliğinin tezahürlerinden birini göstermektedir.  

[*] "Sizi koruyan elbise" diye emal verdiğimiz tamlama, libas'ut-takva = takva elbisesidir. Takva, korunma demektir. Takva elbisesi de vücudu sıcaktan, soğuktan ve kötü bakışlardan koruyan elbisedir. İnsandan başka elbise giyen canlı yoktur. Bu özelliğinden dolayı insan, her mevsimde, dünyanın her yerinde yaşayabilmektedir.  

(4) Elbisenin, âyette işaret edilen birinci işlevi örtünme, ikincisi ise süslenmedir ki, bunlar bütünüyle insanî özelliklerdir. Yüce Allah, insanı bu konularda son derece geniş bir nimet yelpazesi karşısında bırakmış ve ona bütün yaratıklarının hizmetini sunmuştur. Bununla bir yandan insanın diğer mahlûkat üzerindeki üstünlüğü vurgulanırken, diğer yandan da sınırsız bir zenginlik ve çeşitlilik sağlanmıştır. Böylece, insan bir yandan elbisenin örtünme işlevi sayesinde kendisini çirkin bakışlardan korur, süslenme işleviyle de güzel bakışları kendisine çeker. Fakat bütün bunların temelinde, insanın utanma duygusu ve estetik kaygıları yatar ki, işte nimeti nimet yapan en büyük İlâhî nimet de bu olmalıdır. Elbisenin İlâhî bir lütuf oluşu hatırlatılırken “İndirdik” deyiminin kullanılmasında, Allah katından ihsan edilen bu duyguların da bir payı olsa gerektir. Ayrıca, elbise için bir üçüncü işlev olarak sayılan “takvâ” da gerek insanı kötülüklerden ve insana yakışmayan çirkinliklerden koruması, gerekse insanî meziyetlerin güzellikleriyle süslemesi bakımından, bu nimetin kadrini açıkça ortaya koymaktadır. Sonuç olarak, elbise insanın “olmazsa olmaz” bir parçası haline gelmiş bir İlâhî nimettir ki, ilk insanla beraber var olmuş, ilk insanla beraber yeryüzüne inmiştir. Onun için, âyetin bu nimeti hatırlatırken “İndirdik” sözünü kullanması da, düşünüp öğüt alacaklar için bir “âyet” niteliğindedir.  

1008 There is a double philosophy of clothes here, to correspond with the double signification of verse 20 above, as explained in n. 1006. Spiritually, Allah created man "bare and alone" (6:94): the soul in its naked purity and beauty knew no shame because it knew no guilt: after it was touched by guilt and soiled by evil, its thoughts and deeds became its clothing and adornments, good or bad, honest or meretricious, according to the inner motives which gave them colour. So in the case of the body: it is pure and beautiful, as long as it is not defiled by misuse; its clothing and ornaments may be good or meretricious, according to the motives in the mind and character; if good, they are the symbols of purity and beauty; but the best clothing and ornament we could have comes from righteousness, which covers the nakedness of sin, and adorns us with virtues. (R).