A'râf Sûresi 105. Ayet Meali

Hz. Yusuf Mısır’da bakan olunca, babası Hz. Yakup ve oğulları (İsrailoğulları) Filistin’den çıkıp Mısır’a yerleşmişlerdi. Daha sonraki zamanlarda, Mısır Firavunları İsrailoğullarını esir gibi ağır işlerde kullanmaya başlamıştı. Hz. Musa da onları hem İslam’la şereflendirmek hem de Firavunların esaretinden kurtarıp, atalarının vatanı olan Filistin’e yerleştirmek istemişti.  

Firavun, İsrailoğullarını vatanlarından uzaklaştırmış, onları en zor işlerde köle olarak çalıştırıyordu.  

 İsrailoğulları, daha önce Yusuf (a.s.) Mısır’da hazine yetkilisi iken babaları Ya’kub Peygamber’le beraber Filistin’den göçüp Mısır’a yerleşmişlerdi. Bilahare Mısır firavunları İsrailoğullarını parya sınıfı olarak geri ve ağır işlerde istihdam ettiler, bunlara birçok zulüm ve işkenceyi reva gördüler. Şimdi aynı milletten peygamber olarak gelmiş olan Musa (a.s.), kendi kavmini Firavun zulmünden kurtarmak için Mısır’dan çıkarıp tekrar Filistin’e götürmeyi ona teklif etti.  

1- Kanıt içeren; açıklayıcı, açığa çıkarıcı bilgi.  

(*) Hz. Yusuf Mısır’da bakan olunca, babası Hz. Yakup ve oğulları/İsrailoğulları Filistin’den çıkıp Mısır’a yerleşmişlerdi. Daha sonraki zamanlarda, Mısır Firavunları İsrailoğullarını esir gibi ağır işlerde kullanmaya başlamıştı. Hz. Musa da onları hem İslamla şereflendirmek hem de esaretinden kurtarıp, atalarının vatanı olan Filistin’e yerleştirmek istemişti. (C. Külünkoğlu Meal Açıklaması)  

Bu cümle Yüce Allah hakkında konuşurken sadece gerçeği söylemek gerektiğini vurgulu bir şekilde ortaya koymaktadır ki bunu başarmanın tek yolu vahiyden yani Kur’an’dan konuşmaktan geçmektedir. Benzer mesaj: A‘râf 7:169.,Ayette Hz. Musa’nın dile getirdiği [min rabbiküm] ifadesi başta Firavun olmak üzere diğer yönetici ileri gelenlere mesaj vermektedir. Bilindiği gibi Firavun kendisini ilâh diye tanıtmakta, İsrailoğulları’nın kendisinden başka ilahının bulunmadığını onlara dikte etmekteydi. İşte böyle korkunç bir kibrin sahibi olan Firavun’a ve yöneticilerine Yüce Allah’tan başka ilah olmadığını, üstelik Yüce Allah’ın onların da Rabbi olduğunu kendilerine bildirmiştir. Bu haliyle hem bu tebliği yapmış hem de tevbe etmeleri halinde Yüce Allah’ın onları da sahipleneceğini onlara hatırlatmış olmaktaydı.  

Hz. Yusuf (a.s.) kuyudan çıkarılıp satılınca Mısır’da Vezirin sarayında kalmış, daha sonra da Mısır’ın Maliye bakanı olmuştu. Babası Hz. Yâkub (a.s.)’ı dâvet etmiş, o da ailesi ve İsrailoğulları ile Filistin’den beraberce gelip Mısır’a yerleşmişlerdi. Zamanla, Mısır Firavunları onlara parya, hizmetçi muamelesi yapmış, ağır işlerde çalıştırmaya gitmişlerdi. Onlara zulüm ve işkence uygulamışlardı. Mûsâ (a.s.) onlardan, muvahhit bir ümmet teşkil etmek için Firavunlara esir olmaktan kurtarıp, hür olarak, vatanları Filistin’e yerleştirmek istemişti.  

1073 Notice that Moses, in addressing Pharaoh and the Egyptians, claims his mission to be not from his God, or his people's God but from "your Lord," from "the Lord of the Worlds," And his mission is not to his people only: "I come unto you (Egyptian people) from your Lord." The spirit of our version is entirely different from the spirit of the same story as told in the Old Testament, (Exod. chapters 1-15). In Exod. 3:18, the mission of Moses is expressed to be as from "the Lord God of the Hebrews." The essence of the whole Islamic story is this: Joseph's sufferings and good fortune were not merely a story in a romance. Joseph was a prophet; his sufferings and his subsequent rise to power and position in Egypt were to be a lesson (a) to his wicked brothers who sold him into slavery, (b) to his people who were stricken with famine and found a welcome in Egypt, and (c) to the Egyptians, who were arrogant over their high material civilisation, but had yet to be taught the pure faith of Abraham. Israel prospered in Egypt , and stayed there perhaps two to four centuries. (Renan allows only one century). Times changed, and the racial bigotry of the Egyptians showed its head again, and Israel was oppressed. Moses was raised up with a threefold mission again (a) to learn all the learning of the Egyptians and preach Allah's Truth to them as one who had been brought up among themselves, (b) to unite and reclaim his own people, and (c) to rescue them and lead them to a new world, which was to open out their spiritual horizon and lead them to the Psalms of David and the glories of Solomon.