Ankebût Sûresi 60. Ayet Meali

Bkz. 11/6 Bu ayete tanık olduktan sonra, insanların hakkına tecavüz ederek, fakiri ve yoksulu görmezden gelerek yedi neslini bakacak kadar servet biriktirenlere sormak lazım; “sizler hangi hakla ve cesaretle rızık verme yetkisini Allah’ın elinden almaya kalkıyorsunuz? Sizin servet bırakmak için çırpınıp durduğunuz neslinize eğer Allah rızık takdir etmemişse bıraktığınız miras onların elinden çıkıp gidecektir. Çünkü 62. ayette de görüldüğü gibi kime ne kadar rızık verileceğine siz değil Allah karar verecektir. Size rızık veren Allah, unutmayın ki onlara da az ya da çok rızık verecektir. Sizin çok miras bırakmanızla Allah onlara çok rızık verecek değildir. Size düşen Allah’ın verdiklerinden vermek, fakirin, yoksulun ve ihtiyaç sahibinin hakkını teslim etmektir.”  

 Rivayete göre, Hz. Peygamber Mekke’de müşriklerden eziyet gören müslümanlara Medine’ye göç etmelerini söyleyince, onlar, «Oraya nasıl gideriz? Orada ne yerimiz yurdumuz, ne malımız mülkümüz var. Bizi kim yedirir içirir?» demişlerdi. Bunun üzerine inzâl edilen bu âyetle, yeryüzünde nice canlının, rızkını yanında taşımaktan âciz olduğu ve nicelerinin ertesi gün için rızık biriktirmeksizin yaşadığı, kısacası, rızkı verenin Allah olduğu hatırlatılmıştır.  

1- Kendi başına yiyeceğini elde edemeyen, yiyecek biriktiremeyen. 2- Dabbe, hareket eden, canlı demektir. Genellikle sürüngenler için kullanılır. Kur'an'da tüm canlılar için de kullanılmaktadır.  

(2)“Rızk-ı helâl, iktidar ve ihtiyâr (irâde) kuvvetiyle kazanılmaz, buldurulmaz. Belki çalışmasını ve sa‘yini(çabasını) kabûl eden bir merhamet tarafından verilir ve ihtiyâcına acıyan bir şefkat cânibinden (tarafından)ihsân edilir. Fakat rızık ikidir. Biri: Yaşamak için hakīkī ve fıtrî rızıktır ki, taahhüd-i Rabbânî (Allah’ın taahhüdü)altındadır. Hattâ o kadar muntazamdır ki, bedende yağ vesâire sûretinde iddihâr olunan (biriktirilen) fıtrî rızık, hiç olmazsa yirmi günden ziyâde birşey yemeden yaşatır, hayâtını idâme eder (devâm ettirir). Demek yirmi-otuz günden evvel ve bedende müddehar (biriktirilmiş) olan fıtrî rızkı bitmeden, zâhiren (görünüşte) açlıktan vefât edenler rızıksızlıktan ölmüyorlar. Belki sû’-i i‘tiyaddan (yanlış alışkanlıktan) ve terk-i âdetten neş’et eden(alışmış olduğu tarzı bırakmaktan gelen) bir hastalıktan vefât ederler. İkinci kısım rızık: İ‘tiyad ve israf ve sû’-i isti‘mâlât (kötüye kullanma) ile tiryâkī olup, zarûret hükmüne geçen mecâzî ve sun‘î rızıktır. Bu kısım ise, taahhüd-i Rabbânî altında değildir. Belki ihsâna tâbi‘dir. Kâh verir, kâh vermez.” (Şuâ‘lar, 7. Şuâ‘, 157-158)  

[5] Hicret ederek yabancı memlekette mâişetinizi düşünmeyin. Allah rızkınızı tekeffül etmiştir.  

34 Krş. Hûd, 11/6  

1 Hicret emredilince bazıları, “rızkımızı temin edemeyeceğimiz bir memlekete nasıl gideriz?” demişlerdi. Bunun üzerine bu âyet nâzil oldu.  

54 Lafzen, “Geçimini üstlenemez” [yahut “onun sorumluluğunu taşıyamaz”] -yani, ya kendi geçimini sağlayamayacak kadar zayıftır, yahut (Zemahşerî’nin Hasan Basrî’den naklettiğine göre) gelecek günler için tasarruf yapma bilincinden uzaktır. Bu ifade, bir önceki ayetin sonundaki “Rablerine güvenenler”e yapılan atıfla bağlantılıdır.  

[3545] Hamele, maddî ya da mânevî “bir şey yüklendi, sorumluluğunu üzerine aldı” anlamına gelir (Krş: Âyet 12 ve 13). Allah Rasûlü’nün şu hadisi bu âyete dair nebevî bir okuma gibidir: “Eğer siz kuşlar kadar Allah’a güvenip dayansaydınız, rızkınız da kuşlarınki gibi ayağınıza gelirdi” (Tirmizî). [3546] Zımnen: Aslan nereye giderse, rızkı da oraya gelir. Siz arslan olursanız rızkınız ayağınıza gelir.  

3492 If we look at the animal creation, we see that many creatures seem almost helpless to find their own food or sustain their full life, being surrounded by many enemies. Yet in the Plan of Allah they find full sustenance and protection. So does man. Man's needs—as well as helplessness—are by many degrees greater. Yet Allah provides for him as for all His creatures. Allah listens to the wish and cry of all His creatures and He knows their needs and how to provide for them all. Man should not therefore hesitate to suffer exile or persecution in Allah's Cause.