Secde Sûresi 3. Ayet Meali

“Senden önce kendilerine uyarıcı gelmemiş olan bir toplum” ifadesi öyle iddia edildiği gibi 600 sene gibi bir zaman /fetret devri) peygamberin gelmediği anlamına gelmez. Öyle olsaydı “Ey Ehl-i Kitap! Peygamberlerin arası kesildiğinde: “(Kıyamette:): “Bize müjdeleyici ve uyarıcı gelmedi” demeyesiniz diye, işte size, gerçekleri açıklayan, müjdeleyici ve uyarıcı elçimiz gelmiştir…” (Maide 5/19) buyrulmazdı. “… Hiçbir ümmet yoktur ki, aralarında bir uyarıcı gelip geçmiş olmasın.” (Fatır 35/24)  

* “Yoksa “Onu (Kur’ân’ı, Muhammed kendisi) uydurdu mu” diyorlar?”; Ezelî ve ebedî ilmi ile her şeyi hakkıyla bilen Rabbimizin, sormuş olduğu bu soru, esasında kâfirleri kınama ifadeleridir.  

(*) Buradaki (ما)’’mâ’’ harfi, nefi/olumsuz edatı değil de, ism-i mevsul olarak alınmıştır. İşte benzer ayetler: (Kasas: 46, Secde: 3 ve Yasin: 6.) Çünkü Fatır-24. ayette net bir şekilde belirtildiği gibi her topluma mutlaka uyarıcılar gönderilmiştir. Bu yüzden Kasas-46, secde-3 ve Yasin -6. ayetlerde geçen (ما)’’mâ’’ harfi, nefiy/olumsuz edatı değil de, ism-i mevsul olan (الذي)’’ellezi’’ anlamında olmalıdır. İşte bu nedenle Hz. İsa ile Hz. Muhammed arasında da mutlaka uyarıcılar olmuştur. (الله اعلم) bkz: . وعندي أن ما موصولة، والمعنى: لتنذر قوماً العقاب الذي أتاهم. {من نذير}: متعلق بأتاهم، أي أتاهم على لسان نذير من قبلك. وكذلك { لتنذر قوماً ما أنذر أباؤهم } } [يس: 6]: أي العقاب الذي أنذره آباؤهم، فما مفعولة في الموضعين، وأنذر يتعدى إلى اثنين. قال تعالى:{ وإن من أمة إلا خلا فيها نذير } [فاطر: 24]، و { أن تقولوا ما جاءنا من بشير ولا نذير فقد جاءكم بشير ونذير } [المائدة: 19]،.{ وما كنا معذبين حتى نبعث رسولاً } [الإسراء: 15]، { وما كان ربك مهلك القرى حتى يبعث في أمها رسولاً } البحر المحيط - أبوحيان } وجوز أبو حيان أن تكون "ما" موصولة في الموضعين والتقدير: لتنذر قوماً العقاب الذي أتاهم من نذير من قبلك ...هذا الذي قال ظاهر، ويظهر أن في الآية الأخرى وجهاً آخر وهو أن تكون "ما" مصدرية تقديره لتنذر قوماً إنذَار آبائهم لأن الرسل كُلَّهُمْ متفقون على كلمة الحق (اللباب في علوم الكتاب ) وجوز بعضهم أن تكون ما موصولة والتقدير لتنذر قوما العقاب الذي أتاهم من نذير من قبلك (تفسير السجدة - إعراب القرآن وبيانه - الموسوعة القرآنية) هذا يحتمل وجهين: الثاني: لتنذر قوماً: الذين قد أتاهم من نذير من قبلك، وهم آباؤهم وأجدادهم الذين كانوا من قبله، الذين قد أتاهم نذير من قبله، (تأويلات أهل السنة) ...وكذلك عن عكرمة { لِتُنْذِرَ قَوْماً ما أُنْذِرَ آبـاؤُهُمْ – يس - 6} قال: قد أنذروا.(جامع البيان في تفسير القرآن) وقد فسر { مَّآ أُنذِرَ ءَابَاؤُهُمْ – يس -6} على إثبات الإنذار. ووجه ذلك أن تجعل ما مصدرية، لتنذر قوماً إنذار آبائهم أو موصولة (تفسير الكشاف).  

2 Krş. Yûnus, 10/38 3 Bu ve Yâsin, 36/6’da geçen ifade ile İsrâ, 17/15 ve Fâtır, 35/24 ayetleri arasında bir çelişki var gibi gözükür ama aslında bir çelişki yoktur. Bunun birkaç izahı vardır:1) İsrâ, 15 de “Biz bir elçi göndermedikçe azap edici değiliz”; Fâtır, 24’de: “Hiçbir ümmet yoktur ki, kendilerine bir uyarıcı gelmemiş olsun” demektedir. Bu ayette toplum olarak “ümmet” kelimesi geçmektedir. Secde, 3’te ise, “Kendilerine hiçbir uyarıcı gelmemiş olan kavmi doğru yolu bulsunlar diye uyarman için” şeklinde gelmektedir. Burada ise toplum karşılığı “kavm” kelimesi geçmektedir. Bunlar arasında aslında bir çelişki yoktur. Zaten bir toplumun ümmet olabilmesi için onların daha önce uyarılmış olması ve bir kitaba sahip olması gerekiyor. Bunlar imanı ve ahlakı koruyabilirler veya bozulup yoldan çıkarlar. O halde yeniden peygamber gelir veya kendi devrinde başka bir peygambere tabi olurlar. Kavimler ise kendilerine peygamber gelmiş olsa bile aradan çok uzun bir zaman geçmişse, o zaman yakın ataları uyarılmamış bir kavim olurlar. Nitekim Araplara Hz. İbrahim ve Hz. İsmail’den beri peygamber gelmedi ve aradan da çok uzun bir süre geçtiği için, ayeti “yakın ataları uyarılmamış” veya “babaları/ataları uyarılmamış bir kavmi/topluluğu uyarman için” şeklinde anlamak gerekir. 2) Araplar Sami kavimlerindendirler. Samilerden olan İbranilere çok peygamber gelmiştir, yine Samilerden olan Aramilere de Hz. İsa gelmiştir. Dolayısıyla bunlar birbirlerinin amca çocuklarıdırlar ve peygamberleri gelmiştir ama Araplar da aynı ırktan olmalarına rağmen o zamana kadar uyarılmamışlardır veya uyarılmış olsalar bile yapılan uyarılar onları etkilememiş veya onlar tarafından reddedilmiş olabilir. Dolayısıyla Tevrat-İncil vahyi kendilerine ulaşmadığından “ataları uyarılmamış” tabiri kullanılmıştır. Kısaca Hz. Peygamber’in gelmesiyle de onlar da uyarılmış oldular. 3) Buna rağmen hiçbir uyarıcı gelmemiş veya geleli çok olmuş, gelse de kulak vermemiş veya fetrette kalmış toplumlar, Mülk, 67/10-11 ayetlerine göre akıllarından sorumludurlar. Çünkü burada “Ya vahye kulak vermiş veya aklımızı kullanmış olsaydık” ifadesi geçer. Kısaca vahiy yerine akıldan sorumludurlar. Dolayısıyla konuyu Kur’an’ın bütünlüğü içinde ele alınca herhangi bir çelişkinin söz konusu olmadığı görülür.  

Benzer mesajlar: Yûnus 10:38; Hûd 11:13; Nahl 16:101; Enbiyâ 21:5; Furkân 25:4; Sebe’ 34:8; Şûrâ 42:24; Ahkâf 46:8.,Benzer mesajlar: Kasas 28:46; Sebe’ 34:44. Bu üç ayetin konusu, Yâsîn 36:6’dan farklıdır.  

1 Bu toplumun babalarına, Hz. İsmail (a.s) daha önce Peygamber olarak gönderilmişti.2 Âyetin bu bölümü: “senden önce kendilerine uyarıcı (Peygamber) gönderilmeyen bir toplumu” şeklinde de tercüme edilebilir. Bu tercümede (ما) nafiye, yukarıdaki tercümede ise ism-i mevsul olarak alınmıştır. Bk. (Yasin: 6, Kasas: 46, İsrâ: 15, Secde: 3)  

2 Karş. 10:38, not 61.  

[3676] Em, “e..em../ya..ya da..” kalıbıyla gelmediği zaman farklı vurgular taşır (Ebu Ubeyde). [3677] “Kendilerine uyarıcı gelmemiş bir toplum” ifadesi ilk bakışta, “hiçbir toplum yoktur ki içlerinden bir uyarıcı çıkmamış olsun” (35:24) âyetiyle çelişik görünse de, Mâide 19’da geçen “uzun bir fetret” bu âyetle neyin kastedildiğini açıklar. Bu toplumun kapsamını tesbitle ilgili bir not için Furkan 38’e bkz. Fâtır 24 ışığında, bu toplumun, benzerleri içerisinde uyarıcıya en çok muhtaç olan toplum olduğunu düşünebiliriz.  

İsmâiloğulları içinde çıkan tek Peygamber, Hz. Muhammed (a.s.)’dır.  

3630 The force of "or" (am in Arabic) is that the only alternative to the acceptance of the Book as a divine revelation is the supposition that it was a forgery by the Prophet. But this supposition is absurd on the face of it because (1) Quraysh, his critics, knew him to be an honest and truthful man; (2) he was unlettered, and such a Book would have been beyond his powers as a simple unlettered Arab, unless Allah inspired it; and (3) there was a definite reason for its coming as it did, because the Arabs had received no Messenger before him and Allah has sent Messengers to every nation. 3631 The Arabs very much needed guidance for themselves, and the advent of a World Prophet through them was what might have been expected in view of the past course of Allah's Revelations.