Nebe Sûresi 38. Ayet Meali

Ruh, Tanrının insan sûretinde bir yaratığıdır, fakat insan olmadığı gibi melek de değildir. Ruh denen bu yaratıkla, bir saf, melekler de bir saf olarak dizilecekler diyenler vardır. Mücahid, Katade, Ebu-Salih bu fikirdedir. Ruh, meleklerdendir, kıyamette o, yüceliği dolayısiyle ayrı bir saf teşkil edecektir diyenler vardır. Bu, İbn-i Mes'ud, Ata ve İbn-i Abbas'tan rivayet edilmiştir. İnsanların ruhları, meleklerle haşredilecek ve ayrı bir saf teşkil edecektir; bu da sur'un birinci ve ikinci üfürülüşü arasında ve ruhların, bedenlere reddedilmesinden önce olacaktır diyenler olmuştur. Atiyye, bunu İbn-i Abbas'tan rivayet etmiştir. Ruh'tan murat Cebrail'dir diyenler de olmuştur ki Dahhak bu fikri kabul eder. İmam Ca'fer-üs-Sadık (a.s)'tan, ruh'un, Cebrail ve Mikail'den büyük bir melek olduğu rivayet edilmiştir. Hasen, ruhtan maksat, insanların ruhlarıdır, saftan da seçilmiş, arınmış olarak manası çıkar der. Gerçek söz, yoktur Tanrı'dan başka tapacak sözüdür (Mecma, 2, 566).  

Bkz. 2/123, 255, 6/51, 70, 10/3, 11/105, 20/109, 34/23, 42/7, 53/26  

(*) Ruh tekildir, fakat belirlilikten dolayı çoğul anlamı taşır. Tercihimiz İbn Abbas, Katâde ve Hasan Basri gibi ilk otoritelerin görüşüne dayanmaktadır (Taberî). Allahu a‘lem, bu insanoğluna dünyada üflenen ve onda fıtrat, vicdan, irade ve akıl biçimlerinde tezahür eden, ‘teveffi’ ettirildikten sonra aslî vatanında şahid olarak İlâhî huzura çıkartılacak olan ruhtur. (M. İslamoğlu Meali 38. Ayet Açıklaması) Buradaki ruh ile kastedilen insanlardır. Aşağıdaki âyetler, Kıyamet günü ayağa kalkacak olanların, insanlar ve melekler olduğunu bildirir: "Bunlar yeniden diriltileceklerini hesaba katmazlar mı? O muazzam günü? Her insanın varlıkların sahibi için ayağa kalkacağı günü" (Mutaffifîn 83/4-6).( S.Vakfı Meal açıklaması) Kıyam, hazırda bulunma manasındadır. Rûh tekil, melekler çoğuldur. 36. âyette Rabbinden bir hesaba karşılık lütûftan bahsedildi. Bu hesap, vahiyle insanlara bildirilen ve onların hayatlarına anlam ve amaç katan ilahî kriterler olan rûhtur. Mesela Allah kullarına yalan söylememeyi, dürüst olmayı emrinden bir rûh ile elçisine vahyetmiştir. Bu kritere uygunluk ölçüsünde kullar yargılanacaktır. Melekler de bu yargılamada şahitlik edecek ve tam adâlet sağlanmış olacaktır. Zira kanunsuz suç ve ceza olamaz. Bir eylemin suç olabilmesi için önceden onun suç olarak belirlenmiş olması gerekir. Kırmızı ışıkta geçmenin suç olduğunu kanunla belirlenmezse kırmızı ışıkta geçene ceza da verilmez. Rabbimiz de Kurân’la kulluk sınırlarını belirlemiş ve bu belirlediği ilkeler ölçüsünde bizi yargılayacağını beyan etmiştir… (Kurandan Hayata) Burada ’rûh’’tan kasıt beni âdem olduğuna dair aşağıdaki İbni Kesir tefsirinin metnine bakılabilir. وْيومَ يَقُومُ الرُّوحُ وَالْمَلَائِكَةُ صَفًّا ﴿٣٨ النبإ﴾ ومال ابن كثير إلى أن يكون المقصود بـ (الروح) في الآية بني آدم. قوله تعالى: لا يتكلمون يعني: الخلق كلهم إلا من أذن له الرحمن في الكلام وقال صوابا أي: قال في الدنيا صوابا، وهو الشهادة بالتوحيد عند أكثر المفسرين . وقال مجاهد: قال حقا في الدنيا، وعمل به (زاد المسير في علم التفسير - جامع البيان في تفسير القرآن) وقيل: هم بنو آدم قاله الحسن، وقتادة. وقيل: هم أرواح بني آدم تقوم صفاً وتقوم الملائكة صفاً (فتح القدير) وقال آخرون: هم بنو آدم (جامع البيان في تفسير القرآن) قال الواحدي: فهم لا يتكلمون يعني: الخلق كلهم إلاّ من أذن له الرحمٰن، وهم المؤمنون والملائكة، وقال في الدنيا صواباً أي: شهد بالتوحيد، (فتح القدير)  

[2] Allah'ın orduları veya Melâikenin eşrafı veya Cebrail Aîeyhisselâm.  

8 Burada Cebrail anlamındadır. 9 Krş. Hûd, 11/105; Mürselât, 77/35-36  

1 İbnu Abbas’tan olunan rivayete göre bu ruh, Cebrail’dir. İbnu Abbas: “Cibrîl kıyamet günü Allahu Teâlâ’nın huzurunda Allah’ın azabından korku ile titreyerek kıyama duracaktır” demiştir.  

18 Lafzen, “ruhun”. Rûh, burada tekil olarak kullanılmıştır ama çoğul bir karşılığı vardır. İbni ‘Abbâs, Katâde ve Hasan Basrî’ye göre (ki tümü Taberî tarafından nakledilmiştir) rûh’un yukarıdaki bağlamda taşıdığı anlam budur.19 Bu, peygamberlerin Hesap Günü günahkarlar için sembolik olarak “şefaat etme” haklarını içermektedir (bkz. 10:3 -“Allah’ın izni olmadıkça hiç kimse O’nun nezdinde şefaat edemez”- ve bu “şefaat”in, Allah’ın günahkarın tevbesini daha başta kabul ettiğinin işareti olduğunu vurgulayan not 7). Allah’ın konuşmasına izin vereceği kişinin “[yalnızca] doğru olanı söyleyeceği” ifadesi, daha geniş anlamda, hiç kimsenin Hesap Günü gerçeğin dışına çıkamayacağına işaret eder.  

[5538] Ruh tekildir, fakat belirlilikten dolayı çoğul anlamı taşır. Tercihimiz İbn Abbas, Katâde ve Hasan Basri gibi ilk otoritelerin görüşüne dayanmaktadır (Taberî). Allahu a‘lem, bu insanoğluna dünyada üflenen ve onda fıtrat, vicdan, irade ve akıl biçimlerinde tezahür eden, ‘teveffi’ ettirildikten sonra aslî vatanında şahid olarak İlâhî huzura çıkartılacak olan ruhtur. [5539] İzn, “kulak”a (uzn) nisbet edilir. Kulağını dikerek “izin bekleyen” veya “izni bildiren” kimseye verilen müsaadeye izn denmiştir. [5540] Müşriklerin sapık şefaat inancını red. Tüm şefaat tasavvurları, Enbiya 28, Sebe 23, Zümer 44, Necm 26. âyetlere arz edilmelidir.  

[*] Buradaki ruh ile kastedilen insanlardır. Aşağıdaki âyetler, Kıyamet günü ayağa kalkacak olanların, insanlar ve melekler olduğunu bildirir: "Bunlar yeniden diriltileceklerini hesaba katmazlar mı? O muazzam günü? Her insanın varlıkların sahibi için ayağa kalkacağı günü" (Mutaffifîn 83/4-6) "Hayır; yeryüzü dümdüz edilince, Melekler sıra sıra dizili iken Rabbin gelir. O gün oraya Cehennem getirilir. O gün kişinin aklı başına gelir ama ne fayda!" (Fecr 89/21-23) "Sıralar halinde Rabbine sunulurlar. Onlara şöyle denir: "İşte bize geldiniz; ilkin yarattığımız gibisiniz. Oysa sizin için bir buluşma zamanı belirlemeyeceğimizi sanmıştınız!" (Kehf 18/48)  

(2) Cebrail. Başka bir melek, yahut ruhlar olduğu yolunda görüşler de vardır.  

5911 The Spirit: see n. 5677 to 70:4. Some Commentators understand by "the Spirit" the angel Gabriel as he is charged specially with bringing Messages to human prophets: see 26:193. n. 3224. (R). 5912 See n. 5910 above. No one has the right to speak before the Judgement Seat; but certain great Dignitaries may be given permission to plead for mercy for sinners, and they will only so plead if the mercy is not negatory of Allah's universal justice.