bk. Kur’ân-ı Kerim, 6/112.  

[825] Allah’a sığınılacak şeyler hakkında bilgi için bk. Bayraklı, KUR’ÂN TEFSÎRİ, XXI, 453-471.  

Felak ve Nas Surelerinde, Hz. Allah kullarının kendisine sığınmaları gerektiğini vurguluyor. Bu surelerin ikisine birlikte “iki koruyucu” anlamına gelen “muavvizeteyn” denmektedir. Bu iki surede Allah, görünen ve görünmeyen, bilinen ve bilinmeyen bütün korkunç ve zararlı şeylerden, insanların hasedinden ve kötülüklerinden, cin ve şeytanın sataşmalarından, kötü dürtülerinden kendisine sığınmayı emretmiştir.  

1- Görünen ve görünmeyen, bilinen ve bilinmeyen, tanınan ve tanınmayan; herkesten, her şeyden.  

(*) Vesvâs kelimesi, vesveseden türemiş, aşırılık ifade eden bir sıfat olup “çokça vesvese veren” demektir. Vesvese “şüphe, tereddüt, kuruntu, gizli söz, kişinin içinden geçen düşünce” demektir; terim olarak, “zihinde irade dışı beliren ve kişiyi kötü ya da faydasız bir düşünce ve davranışa sürükleyen kaynağı belirsiz fikir, şüphe ve kuruntu” anlamına gelir. Bir kimseye böyle bir düşünceyi telkin etmeye de “vesvese vermek” denir. Vesvese genel olarak insanı kötü, din ve ahlâk dışı davranışlara yönelten bir iç itilme olarak hissedilir. Bu anlamdaki vesvesenin kaynağı şeytandır…Kötülük sembolü olan şeytan, gerçek bir varlığa sahip olmakla birlikte onun insan üzerindeki etkisini psikolojik yolla gerçekleştirdiği düşünülmektedir (geniş bilgi için bk. Hayati Hökelekli “Vesvese”, İFAV Ans., IV, 458). Vesvesenin bir diğer kaynağı ise kişinin nefsidir; Kaf sûresinin 16. âyeti de bunu ifade etmektedir. Vesvâs kelimesi hem insanlara vesvese veren görünmez şeytanı hem de insanları yoldan çıkarmak ve onlara kötülük yaptırmak için gizlice tuzak kuran insan şeytanlarını, şeytan karakterli insanları ifade eder. “Sinsi” diye tercüme ettiğimiz hannâs kelimesi ise “gizli hareket eden ve geride kalmayı âdet haline getiren” anlamında bir sıfattır… Tefsir (Kur’an Yolu) Yani vesvese, metafizik (görünmeyen) bir yapıya sahip olan şeytan veya şeytan karakterli kişiler tarafından başkalarının akıl, duygu ve zihinlerinde kötü düşüncelerin oluşması için yapılan telkinlerdir. ’’Cinn’’ ifadesinin bütün eski ve yeni sözlüklerde ortak manası görünmeyen, bilinmeyendir. Her insan, şeytani duygu ve düşünceler oluşturabilecek potansiyeldedir. Sûre bunlara karşı tedbir alınması ve şerrinden Allah’a sığınılması gerektiğini hatırlatır…(Bkz. Furkan: 43) (Kurandan Hayata) ( تم بحمد الله وعونه ) Ayrıca insanlığın tek hidayet rehberi olan Kur’an’ı Kerim’in bu yeni meali için ortaya konan bu çalışmanın tamamlanmasına muvaffak kıldığından dolayı yüce Allah’a sonsuz hamdu senalar ediyor, hata ve kusurlarımın bağışlanması için de onun affına ve merhmetine sığınıyor ve bu yeni meali de yegâne hidayet rehberimiz olan Kur’an’ı Kerim’i doğru algılamamıza, yanlış inanç, düşünce ve hurafelerden kurtulmamıza vesile kılmasını niyaz ediyorum.  

[3] Medine'de nâzil olmuştur. (6) âyettir.[4] Felâk Sûresinde bedene verecek zarardan, Nâs Sûresinde ruha verecek zarardan Tanrı'ya sığınmak vardır. Selâmet-i ruhun, selâmet-i bedenden mukaddem ve ehem olmasına mebni birincide Tanrı'nın bir vasfı, ikinci, de üç vasfı zikrolunmuştur.  

3 Krş. En’âm, 6/112.  

[el-Vesvâs] ve [el-hannâs] kelimeleri şeytanın sürekli bu halde oluşunu ortaya koyan mübalağa yani abartı kalıbındadır.  

1 Vesvese: Fiskos gibi gizli ses anlamına gelir. Buna göre vesvese: nefsin veya şeytanın insanın gönlüne düşürdüğü hayırsız düşünce ve duygular vesvâs: çok vesveseci, vesvese kaynağı demektir. Hannâs: sinerek fırsat bulunca dönen yani, sinsi (اَلْوَسْوَاسِ الْخَنَّاسِ) şeytanlık yapan yani “şeytan” demektir.  

2 Bu ayet, Ek III’te açıklanmaya çalışılan cinneh (cinn ile eş anlamlı) kavramı ve teriminin Kur’an’da ilk kullanıldığı yerdir. Yukarıdaki bağlamda terim, muhtemelen insan bünyesinin karşı karşıya bulunduğu ve doğru ile yanlış arasında ayrım yapmamızı zaman zaman güçleştiren görünmez, esrarlı tabiat güçlerini göstermektedir. Ancak, Kur’an’ın son suresinin bu son ayeti ışığında bakıldığında, kendilerinden Allah’a sığınmamız emredilen “görünmez güçler”in, kendi kalplerimizin körlüğünden, ihtirasımızdan ve atalarımızdan bize geçen sakat anlayış ve bâtıl değerlerden kaynaklanan şeytanî eğilimler olduğu sonucuna varırız.  

[5951] Veya minin beyaniyye vurgusuyla: “Cinden dolayı da (vesvese verir), insten dolayı da (vesvese verir)”. Yahut da minin ibtidaiyye vurgusuyla: “(sinsi vesveseci) cinlerden de olur, insanlardan da”. Zımnen: Tüm iradeli varlıklardan. Cinn ve ins birlikte geldikleri her yerde iradeli varlıkların çift kutbunu ifade eder (Çevirimizin gerekçesi ve ayrıntı için bkz: 6:112, not 94).  

Sûrede öyle bir uyum var ki güzelliğini anlatmak mümkün değildir. Ancak dile âşinâ olarak sûreyi aslından okumakla bu güzellik sezilir. Sûrede sinsice insana sokulup kötü düşünceler fısıldayan cin ve insan şeytânlarından Allah'a sığınılır. Konu, fısıltı konusudur. Arapça aslından okuyunuz: "Kul e'ûzu bi rabbi'n-nâs, meliki'n-nâs, ilâhi'n-nâs, min şerri'l-vasvâsi'l-hannâs, ellezî yuvesvisu fî sudûri'n-nâs, mine'l-cinneti va'n-nâs" kulağınıza bir fısıltı sesi geliyor, değil mi? İşte Kur'ân böyledir. Yalnız kelimelerin anlamı değil, kelimelerin kendileri de ses tonlarıyle, anlattıkları konuyu canlandırır (aliterasyon).  

[*] Kanun budur; her nebiye insan ve cin şeytanlarından, düşmanlar oluşturmuşuzdur. Aldatmak için birbirlerine yaldızlı sözler fısıldarlar. Rabbin zorlayıcı düzen koysaydı bunu yapamazlardı. Onları uydurduklarıyla baş başa bırak.(En'âm 6/112)  

6310 This last clause amplifies the description of the sources from which the whisper of evil may emanate: they may be men whom you may see or invisible spirits of evil working within. See last note. So long as we put ourselves in Allah's protection, and trust in Allah, evil cannot really touch us in our essential and inner life.