Hadîd Sûresi 1. Ayet Meali

Sûre kâinâtın tümünün Allah’a ait olduğunu bildirerek başlar. Allah’ın dinini yüceltmek için can ve mal sarfetmenin gerektiğini vurgular. İnsanın dünyanın şatafatına aldanmaması gerektiğini anlatır ve mü-nafıklarla mü’minlerden söz eder. Dünyanın fani ve yok olucu olduğunu bildirir. Ahiretin ise ebedî olduğunu orada ne üzüntü, ne yorgunluk olmayacağını bildirerek sona erer.  

bk. Kur’ân-ı Kerim, 17/44.  

[607] Hadîd sûresi hakkında genel bilgi için bk. Bayraklı, KUR’ÂN TEFSÎRİ, XIX, 13.[608] Tesbîh kelimesi hakkında geniş bilgi için bk. Bayraklı, KUR’ÂN TEFSÎRİ, XIX, 16-17.  

1- Her türlü noksanlıktan arındırarak, övgü ile yüceltmek. Allah'ın, her türlü noksanlıktan arınık, tüm mükemmel niteliklere sahip olduğunu bilmek; Allah'ı kendisine özgü nitelikleri ile tanımak ve tanıtmak.  

(2)“Kur’ân’ın her bir âyeti, birer necm-i sâkıb (karanlığı delerek parlayan yıldız) gibi i‘caz (mu‘cize olma) ve hidâyet nûrunu neşir (yaymak) ile küfür ve gaflet zulümâtını (karanlıklarını) dağıttığını görmek ve zevk etmek istersen, kendini Kur’ân’ın nüzûlünden (inmesinden) evvel olan o asr-ı câhiliyette ve o sahrâ-yı bedeviyette (medeniyetten uzak o bedevî Arab çöllerinde) farz et ki, herşey zulmet-i cehil (cehâlet karanlığı)ve gaflet altında perde-i cümûd-ı tabîata (tabîatın donuk perdesine) sarılmış olduğu bir anda, birden Kur’ân’ın lisân-ı ulvîsinden (yüksek lisânından) (...) *يُسَبِّحُ لِلّٰهِ مَا فِي السَّمٰوَاتِ وَمَا فِي الْاَرْضِ الْمَلِكِ الْقُدُّوسِ الْعَز۪يزِ الْحَك۪يمِ [Göklerde olan ve yerde bulunanlar, Melik (mülkünde istediği gibi tasarrufeden), Kuddûs (bütün noksanlıklardan münezzeh olan), Azîz (kudreti dâimâ üstün gelen), Hakîm (her işi hikmetli olan) Allah’ı tesbîh eder] gibi âyetleri işit, bak! O ölmüş veya yatmış mevcûdât-ı âlem (âlemdeki varlıklar) سَبَّحَ*[Tesbîh etti] يُسَبِّح [Tesbîh eder] sadâsıyla işitenlerin zihninde nasıl diriliyorlar, hüşyâr oluyorlar (uyanıyorlar), kıyâm edip (ayağa kalkıp) zikrediyorlar.” (Zülfikār, 25. Söz, 58)  

(*) Allah’ın evrende koyduğu bütün yasalara sünnetullah (evrensel yasalar) adı verilir. Bu yasalar üç sınıfta incelenir. 1-Fiziksel Yasalar. 2-Biyolojik Yasalar. 3-Toplumsal Yasalar. İşte her şey yüce Allah’ın evrende koyduğu bu yasalara tabidir. Ayette kast edilen tesbih ise onların bu ilahi yasalara boyun eğmeleri şeklindedir.  

[8] Medine'de nâzil olmuş, (29) âyettir.[9] Allah'ı tenzih eder.  

(Arapçada demir anlamına gelen “hadid” kelimesiyle isimlenen ve demirin önemine işaret ettiği için bu adı alan sure Medine’de nazil olmuştur ve 29 ayettir.)  

Medîne döneminin sonlarına doğru gönderilmiş olan bu sûre, adını yirmi beşinci ayetinde geçen “el-Hadid: demir” kelimesinden almıştır. 29 ayettir.  

1 Buradaki (مَا) esas itibariyle akıllı olmayanlara mahsus ise de gerek cüziyyet ve gerek istikrar suretiyle göklerde ve yerde bulunanların hepsine şamil olur. Binaenaleyh gerek melekler ve mü’minler gibi dil ile ve gerek diğerleri gibi lisan-ı hal ile söyleyenlerin hepsi dâhil olmak üzere mecaz bir mana murat olunmuştur. Çünkü mevcudat efradından her fert arz ettiği nizam-ı sanat ile Allahu Teâlâ’nın noksandan münezzeh, azamet ile muttasıf olan varlığına delâlet etmektedir. (Elmalılı)2 Konuyla ilgili olarak Bk. (Haşr: 1, Saf: 1)  

[4930] Benzer bir ibâre ve çevirimizin gerekçesi için bkz: 59:1, not 1.  

5275 A connecting thought between this and the last Surah, of which see verse 96. See also paragraph 3 of the Introduction to S. 53.