Fetih Sûresi 28. Ayet Meali

Bkz. 9/33, 61/9  

İslam dininin batıl dinlere üstün gelmesi 9:43; 41:53 ve 61:9 ayetlerinde de müjdelenmiştir. Kuran'ın matematiksel mucizesi bu haberin gerçekleşmesinde önemli bir rol oynayacaktır, inşallah.  

(*) Allah; Resulünü hidayet ve hak din/hak düzen ile bütün insanlara göndermiştir. Allah’ın hak dinin yasalarıyla kurulan yaşam en iyi, en adaletli düzendir. Allah’ın yasalarıyla kurulan düzen gerçeklere, evrensel adalete dayandığı için bütün düzenlerden üstündür. İnsanlar bilseler de bilmeseler de, kabul etseler de etmeseler de bu böyledir. Yani bu dinin diğer dinlerden üstünlüğü, akli ve mantıkı delillere dayalı olup evrensel değerlere ve adalete dayandığı içindir. Yoksa diğer dinlere galip gelmesi şeklinde değil, çünkü hem sayı hem de güç bakımından Hiristiyanlık âlemi bile islam âleminden daha güçlü ve sayıları daha çoktur. الإظهار: هو الغلبة، ثم تخرج غلبته على الدين كله على وجهين:أحدهما: أي: غلب هذا الدين على الأديان كلها بالحجج والبراهين أنه حق، وأنه من عند الله جاء، وقد كان بحمد الله كما ذكر، (تأويلات أهل السنة)... يعتقد جماعة من المفسرين أنّ هذا الظهور هو الظهور المنطقي والإستدلالي فحسب وهذا الأمر متحقق، لأنّ الإسلام متفوّق من حيث الإستدلال والقدرة المنطقية على جميع الأديان (تفسير الأمثل في كتاب الله المنزل) (والإِظهار : النصر ويطلق على التفضيل والإِعلاء المعنوي (التخرير والتنوير). اللشھادة في اللغة عدة معان منھا . فمعنى شھد الله ھنا : قضي أنه لا إله إلا ھو وحقیقته : علم وبین لأن الشاھد ھو العالم الذي يبین ما علمه -- الشهادة. العلم والبیان, كقول المؤذن : أشھد أن لا إله إلا لله . أي أعلم (مجلة البحوث الاسلامية )  

[8] Hidayet-i usûl, din-i hak ahkâmdır. Veya hidayet Kur'an, din-i hak ise usûl ve füru'dur.[9] Hüdeybiye'de müşrikler «Muhammed ibni Abdullah» yazılacak diye ısrar etmişlerdi. Onlar istedikleri kadar inkâr etsinler. Allah'ın senin peygamberliğine şehadeti elverir.  

Ayetteki “onu bütün dinlere üstün kılmak için” ifadesiyle Yüce Allah Hz. Muhammed’i görevlendirmesinin gerekçesini ortaya koymaktadır. Çünkü Âl-i İmrân 3:19, 83 ve 85’te de belirtildiği gibi, Yüce Allah katında tek din İslam’dır ve bunun dışındaki din edinme arayışları kesinlikle kabul edilmeyecektir. Bu ifade, “diğer inanışlara üstünlük sağlamak” anlamının yanında, “gerçek dini kendi bütünlüğü içinde tamamen ortaya koymak” veya “gerçek dini her yönüyle ortaya koyup tamamına erdirmek” şeklinde de yorumlanmaktadır.,Benzer mesajlar: Tevbe 9:33; Saff 61:9. Ayette geçen [bi’l-hüdâ] ifadesi “hidayet ile” yani hakikat yolunu göstermesi anlamına gelmektedir. [Dîni’l-hakkı] ifadesi ise “[Hakk’]ın yani Yüce Allah’ın dini” anlamında “hak, gerçek din”, “haniflik dini” anlamında öncesinde geçen “hidayet”i açıklamaktadır. hidâyet denen şey gerçek dinle buluşmaktır. Bu nedenle, hidayet gerçek dindir; gerçek din de hidayettir. Bakara 2:120, Âl-i İmrân 3:73 ve En‘âm 6:71’de de belirtildiği gibi “gerçek hidayet Yüce Allah’ın hidayeti”dir.  

1 Bu galebe iki şekilde olabilir. Birisi, ilim, delil ve burhanda galebedir ki (بِالْهُدٰى) buna işarettir. Birisi de, fiiliyatta galebe ve istiladır ki “dîn’il-hak” tabirinde de bunun tahakkukuna işaret vardır. İslâm ile çarpışmak isteyen dinlerin hepsi muhakkak mağlup olacaktır. Bunlardan birincisinin tamamen zahir olduğunda şüphe yoktur. İslâm Dini; ilmî nokta-i nazardan her dine galiptir: ikincisi ise tarihte bir dereceye kadar tahakkuk etmiş ve bir zamanlar Müslümanlar her kavme galip olmuş ise de bunun tamamı daha ziyade istikbalin sîne-i inkişafındadır. (Elmalılı)  

42 Zımnen, “Peygamberlerine indirdiği vahiyler aracılığıyla.” Bkz. ayrıca 3:19 -“Allah katında tek [hak] din, [insanın] Allah’a teslimiyetidir”. Buradan şu sonuç çıkar: yukarıdaki prensibe dayanmayan (terimin en geniş anlamıyla) her din sırf bu sebepten (eo ipso), bâtıldır/geçersizdir.  

[4620] Âyette kullanılan kip “üstün ve galip geldi” mânasındaki zahara ‘alâ değil, “ortaya çıkardı, açıkladı, bildirdi” mânasındaki azhara ‘alâ kipidir. Fiilin Tahrim 3 ve Cin 26’daki kullanımı da bunu teyit eder. Âyette dile gelen hakikat Mâide sûresinin 3. âyetinde müjdelenen dinin ikmal edilmesiyle örtüşmektedir. Allah Rasûlü’nün görevi, ezeli ve biricik hakikatin tüm zamanlardaki tezahürünün adı olan islâmı her açıdan tam ve mütekâmil olarak tezahür ettirmektir. Buna Allah şahit ve kefildir. Buna başta önceki vahiylerin mensupları olmak üzere hiç kimse mâni olamayacaktır.  

Hudeybiye seferi hakkındaki âyetlerin peşinden Hz. Muhammed (a.s.)’ın risaletini vurgulayan bu âyetin indirilmesinin hikmeti şudur: Anlaşma akdi yazılırken Mekke müşriklerinin ısrarı üzerine “Allah’ın Resûlü” sıfatını Efendimiz silmişti: İşte buna ima ederek Allah Teâlâ sanki şöyle buyurmaktadır: “Onun Allah’ın Resulü olduğunda en ufak bir tereddüt yoktur. Bir kısım insanların inanmamaları bu gerçeği değiştirmez. Allah’ın ona şahitlik edip desteklemesi yeter de artar.”  

[*] İsim sıfatına izafe edilmiştir, ed-dîn'ul-hak = لدين الحق demektir. (Bkz. Sa'leb, el-Keşfu v'el-beyâ n, Tevbe 9/28.)  

4912 The divine disposition of events in the coming of Islam and its promulgation by the Prophet are themselves evidence of the truth of Islam and its all-reaching character; for there is nothing which it has not influenced. See also 61:9, n. 5442, and also 9:33 .