Fecr Sûresi 27. Ayet Meali

1- Sahip olduğu nimetlerden dolayı doğru yolda olduğunu sanan, varlığı ile kendisini yeterli gören kimse; müşrikler. İçinde bulunduğu halden memnun olan kimse.  

(*) Nefs-i mutmainne: Tam bir teslimiyetle Rabbine yönelmiş, huzurunu Onun rızasına uygun olarak yaşamakta bulmuş olan nefis.  

13 Nefs-i mutmainne: Rabbine tam bir teslimiyetle teslim olmuş ve huzur içinde olan nefis demektir. İslam tasavvufu nefsin mertebelerini konu edinir ve onlara çok önem verir.  

[5724] Bu âyet müşriğe mi, mü’mine mi hitap etmektedir? Eğer hitap müşriğe ise zımnî anlam şudur: ‘Ey mal ve dünyalıklarla tatmin olmuş kişi!” Eğer hitap mü’min-muvahhide ise, zımnî anlam şudur: ‘Ey Allah ve cennet ile tatmin olan kişi!” Sûrenin iç ve dış bağlamı gibi tüm göstergeler ilk anlamı desteklemektedir. Zira buraya kadarki 26 âyetin konusu mal ve dünyalıklarla tatmin olan kişi ve uygarlıkların fena akıbetidir. Bu surenin vahyin ilk yıllarında indiğini hesaba katarsak, nüzul ortamı da bu iç bağlamı teyit eder. Bizce sûrenin son üç âyetinde hitap edilen ‘kişi’, mü’min-muvahhid değil, içinde bulunduğu durumdan memnun olan, konforunu bozmak istemeyen müşrik-kâfir kişidir. İç ve dış bağlamın desteklemediği bütünden kopuk ikinci anlamı destekleyenler daha çok batıni/sûfi ekollerdir. Hatta bu zorlama anlamdan yola çıkılarak “Nefs-i Mutmainne” adıyla bir de kavramsallaştırmaya gidilmiş ve “Nefsin Mertebeleri” bahsinde kullanılmıştır. Bağlamından koparılıp tam karşı kutba savrulan bu âyet, Kur’an’dan semantik kopuşa ilginç bir örnek teşkil etmektedir. (Konuyla ilgili doyurucu bir makale için bkz: Nefs-i Mutma’inne âyetine Yeni Bir Yaklaşım, Murat Sülün, AÜİFD, 50:1 (2009), ss.1-24.)  

Ayetteki “Nefs-i mutmainne” tabiri: Allah’ı tek İlah kabul edip O’nun peygamberleri vasıtasıyla gönderdiği bütün buyruklara bütün gönlü ile inanan, tam bir teslimiyetle imanının gereğini yapan mümindir. Bu söz, ona, rûhunu teslim edeceği sırada söylenecektir.  

[*] Kalpler ancak Allah'ın zikri (Kur'ân) ile rahatlar. (Ra'd 13/28)  

(4) Nefs-i mutmainne: Tam bir teslimiyetle Rabbine yönelmiş, huzurunu Onun rızasına uygun olarak yaşamakta bulmuş olan nefis. Bu tanıma uyanların, bu hitapla ölümleri sırasında karşılaşacakları anlaşılıyor.  

6127 The righteous enter into their inheritance and receive their welcome with a title that suggests freedom from all pain, sorrow, doubt, struggle, disappointment, passion, and even further desire: at rest, in peace; in a state of complete satisfaction. In Muslim theology, this stage of the soul is the final stage of bliss. The unregenerate human soul, that seeks its satisfaction in the lower earthly desires, is the Ammarah (12:53). The self-reproaching soul that feels conscious of sin and resists it is the Lawwamah (75:2, and n. 5810).