Ahzâb Sûresi 69. Ayet Meali

(*) Yani Ey inananlar! Dedikodularla Hz. Muhammed’i üzmeyin! Çünkü O, Allah katında temiz ve itibarı yüksek bir insandır.  

İsrailoğulları çırılçıplak olarak bir arada yıkanırlardı. Hz. Musa ise tenha bir yere çekilir, üzerine peştamal benzeri bir şey alarak yıkanırdı. Hz. Musa’nın bu durumunu görenler onun uzvi bir hastalığı bulunduğunu ve kusurlu olduğunu söyleyerek onu incitirlerdi. Bir gün Hz. Musa tek başına yıkanırken peştamalını rüzgâr savurunca avret yerlerini taşla örterek kavminin yanına geldi ve onu görenler, uzvi bir hastalığının olmadığını anlamış oldu.Bu ayetin nüzulü ile ilgili farklı yorumlar yapılmıştır. Bazıları Hz. Peygamberin Zeynep’le evlenmesinden dolayı yapılan dedikodular üzerine nazil olduğunu söylemiş, bazıları da İfk hadisesiyle Hz. Aişe ’ye atılan iftira olayından sonra nazil olduğunu ileri sürmüştür. Her iki durumda da Hz. Peygamberi üzen söylentiler, dedikodular vuku bulmuş ve Hz. Peygamber incitilmiştir.  

 Hz. Musa’nın, kavmiyle birlikte soyunup yıkanmadığını görenler, uzvî bir hastalığı olduğunu söyleyerek onu incittiler. Bir gün Hz. Musa tek başına yıkanırken elbisesini bir taşın üstüne koymuştu. Giyinmek için gelince, taş elbise ile hareket edip kavminin yanına geldi. Böylece onda bir hastalık olmadığını gördüler. Bu iddialarının asılsızlığı, kendi şehâdetleriyle ortaya çıkarıldı. Hz. Peygamber de bir ganimet taksimi esnasında münasebetsiz bir itirazla karşılaşmıştı. Âyet bu tür eziyetlere işaret ederek müminleri uyarmaktadır.  

1- Suçladıkları şeylerden.  

(*) Hz. Mûsâ için, saldırganlara karşılık vermek gerektiğinde “Sen ve rabbin gidip savaşın, biz burada kalacağız” diyenler, “Bizi Mısır’dan niçin çıkardın? Orada hiç değilse karnımızı doyuruyorduk. Şimdi bu çölün ortasında ne yapacağız?” (Çıkış, 14/10-14, 16/3, 20, 28) diye söylenenler olmuş, Allah da peygamberini korumuş, yaptıklarının isabetli, söylediklerinin doğru olduğunu sonuçlarıyla ortaya koymuştu. Münafıklar ile bazı irfanı kıt müslümanlar da zaman zaman Hz. Peygamber’i üzecek sözler söylediler, haberler yaydılar. Eşi hakkında yapılan iftiraya kapılanlar oldu vs… (Kaynak: Kur’an Yolu Tefsiri C: 4 S: 404) Ayrıca aşağıdaki tefsirlerde de belirtildiği gibi, Hz. Musa’ya yapılan eziyet, ona karşı çıkmaları, ona deli demeleri ve sihri isnat etmeleri, ona inanmamaları vs. şeklindedir. هذا يشبه أن يكون - وغيره - كأنه أقرب وأشبه، وهو ما كان قوم كل رسول نسبوا رسولهم إلى الجنون مرة، وإلى السحر ثانياً، وأنه كذاب مفتر، ونحوه، على علم منهم أنه رسول الله، ولا شك أنهم كانوا يتأذون بذلك جدّاً؛ ولذلك قال: { وَإِذْ قَالَ مُوسَىٰ لِقَوْمِهِ يٰقَوْمِ لِمَ تُؤْذُونَنِي وَقَد تَّعْلَمُونَ أَنِّي رَسُولُ ٱللَّهِ إِلَيْكُمْ } [الصف: 5]: لا يحتمل أن يكون هذا في الأول؛ لأنهم لو كانوا علموا أنه ليس به ما ذكروا - لم يؤذوه؛ فدل أن أذاهم إياه فيما ذكرنا، وفي أمثال ذلك، وكذلك ما نهى قوم رسول الله من الأذى له؛ لما نسبوه مرة إلى الجنون، وإلى السحر ثانياً، وإلى الافتراء والكذب على الله ثالثاً، لا فيما ذكر أولئك (تأويلات أهل السنة) وفي ما آذَوا به موسى أربعة أقوال  

[1] Nazm-ı Celîl Zeyd ve Zeynep hakkında söylenen sözleri red hakkında nâzil olmuştur.  

Benzer mesaj: Nisâ 4:153.  

1 Vecih: Haysiyetli, mevki sahibi, şerefli, sevgili, yüzlü demektir.2 Rivâyetlere göre bu âyet, Peygamberimizin Hz. Zeynep’le evlenmesinden dolayı yapılan dedikodular üzerine, bir rivâyete göre de ifk olayı üzerine nâzil olmuştur.  

85 Bu, Ahd-i Atîk’de (mesela, Sayılar xii, 1-13) zikredildiği gibi, bazı takipçilerinin Hz. Musa’ya attıkları iftiralara ve Kur’an’ın değindiği bazı aşırı taleplere bir işarettir. Mesela, “Ey Musa, biz Allah’ı kendi gözümüzle görmedikçe sana inanmayız” (2:55), yahut “sen ve Rabbin, ikiniz gidin ve savaşın!” (5:24). Bu örnekler, Kur’an’ın Muhammed (s) tarafından “uydurulduğu” ve sonra Allah’a yakıştırıldığı ve onun bir meczup olduğu şeklinde sıkça ileri sürülen isnadlar ile ve ayrıca Muhammed (s)’den, mucize göstermek ve -bu surenin 63. ayetinde de vurgulandığı gibi- Son Saat’in tarihini bildirmek suretiyle peygamberliğini isbat etmesini beklemek gibi saçma talepler ile paralellik göstermektedir.  

[3795] Hz. Musa Habeşli bir kadınla evlilik yapması üzerine dedikodulara maruz kalmıştı (Sayılar 12, 1-15). İsrâiloğullarının kendilerini Firavun’un zulmünden kurtaran Musa için söyledikleri şu türden sözler de bu cümleden sayılabilir: “Mısır’da mezar yok mu ki bizi çölde ölmek için getirdin?” “Çölde ölmektense Mısırlılara kul olmak bizim için daha hayırlıydı” (Çıkış 14, 11 ve 12). Yine: “Bizi, bütün bu cemaati açlıktan öldürmek için mi çöle çıkardınız?” (Çıkış 16, 3).  

3774 The people of Moses often vexed him and rebelled against him and against Allah's Law. Here the reference seems to be to Num. 12:1-15. It is there said that Moses's own sister Miriam and his brother Aaron spoke against Moses because Moses had married an Ethiopian woman. Allah cleared Moses of the charge of having done anything wrong: "My servant Moses is not so, who is faithful in all mine house." Miriam was afflicted with leprosy for seven days as a punishment, after which she was forgiven, as also was Aaron. This is the Old Testament story. The Prophet was also attacked because of his marriage with Zaynab bintjahsh, but not by his own circle; his motives were of the highest and were completely vindicated as we have seen above.